Czynnik reumatoidalny

Inne nazwy: RF
Oficjalna nazwa: Czynnik reumatoidalny
Powiązane badania: ANA, Autoprzeciwciała, CCP

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Oznaczenie czynnika reumatoidalnego (RF) wykorzystuje się do rozpoznania reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) oraz do odróżnienia od innych form zapalenia stawów lub stanów przebiegających z bólami stawowymi, stanem zapalnym lub sztywnością stawów. Badanie to może być także pomocne w diagnostyce choroby przebiegającej z zapaleniem stawów zwanej zespołem Sjögrena. U około 80-90% pacjentów z tą chorobą stężenie RF we krwi jest wysokie.
Oznaczanie przeciwciał przeciwko cyklicznemu peptydowi cytrulinowanemu (CCP) jest stosunkowo nowym testem, który pomaga w wykryciu RZS we wczesnym stadium, jeżeli pomimo ujemnego wyniku oznaczenia czynnika reumatoidalnego, u pacjenta zachodzi podejrzenie RZS. Czynnik reumatoidalny można również oznaczyć łącznie z innymi autoprzeciwciałami, takimi jak anty-Ro (SS-A) i anty-La (SS-B), które pomagają rozpoznać zespół Sjogrena.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Oznaczenie RF zleca się jeżeli u pacjenta występują objawy RZS. Może to być sztywność stawów występująca rano i utrzymująca się przez długi okres, obrzęki, guzy pod skórą oraz, w przypadku postępującej choroby, obrzęk torebek stawowych, ubytek chrząstek i kości widoczne w badaniach obrazowych.
Czynnik reumatoidalny można również oznaczyć łącznie z innymi badaniami w kierunku chorób autoimmunizacyjnych, takimi jak ANA (przeciwciała przeciwjądrowe), oznaczeniami markerów stanów zapalnych, takich jak CRP (białko C-reaktywe) i OB (opad krwinek czerwonych) oraz wraz z morfologią krwi w celu oceny liczby krwinek czerwonych w organizmie.

Jeżeli u pacjenta nadal występują objawy RZS, a w pierwszym oznaczeniu RF uzyskano wynik ujemny, może zajść konieczność powtórzenia badania. Stężenie RF jest różne zależnie od stopnia natężenia objawów i stanu zapalnego. Nie wykrywa się go w okresach remisji lub w nieaktywnej postaci choroby.
Badanie RF jest także badaniem pomocnym w rozpoznaniu zespołu Sjögrena, dla którego charakterystycznymi objawami są: duża suchość w ustach, suchość gałek ocznych, sucha skóra oraz ból stawów i mięśni.
Wiele chorób tkanki łącznej to choroby autoimmunologiczne, a RZS i choroby takie, jak zespół Raynauda, twardzina, autoimmunologiczne choroby tarczycy oraz układowy toczeń rumieniowaty często występują u pacjentów z zespołem Sjögrena.

do góry

Co oznacza wynik? 

Dodatni wynik badania RF występuje w większości przypadków reumatoidalnego zapalenia stawów (70-90%) oraz u 75-95% pacjentów z zespołem Sjögrena. Zespół ten występuje również u wielu pacjentów z rozpoznanym RZS. Zarówno RZS jak i zespół Sjögrena są częściej spotykane u kobiet; RZS występuje około 2-3 razy częściej, a zespół Sjögrena w 90% u kobiet. Ujemny wynik na obecność RF nie wyklucza obecność RZS lub zespołu Sjogrena i występuje u około 20% pacjentów z tymi jednostkami chorobowymi.
Przyczyną dodatniego wyniku badania RF u pacjenta bez stwierdzonego RZS mogą być zapalenie wsierdzia, układowy toczeń rumieniowaty, gruźlica, kiła, sarkoidoza, nowotwór, infekcja wirusowa lub choroby wątroby, płuc czy nerek. Badania obecności RF nie zleca się w celu rozpoznania lub monitorowania tych chorób. Wynik dodatni może wystąpić również u pacjenta po przeszczepie skóry od osoby, która nie ma identycznego profilu genetycznego.
Ujemny wynik badania oznacza, że pacjent nie jest chory na RZS lub choroba jest w zbyt wczesnym stadium aby mogła zostać wykryta, ewentualnie, że pacjent znajduje się w stanie remisji. Jeżeli u pacjenta występują objawy RZS lub zespołu Sjögrena, lekarz może zlecić ponowne wykonanie oznaczenia RF w miarę narastania objawów

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Oznaczenia RF charakteryzują się stosunkowo dużym odsetkiem wyników fałszywie dodatnich, który dodatkowo wzrasta u osób starszych. W celu rozpoznania RZS, zespołu Sjögrena, a także każdego innego schorzenia wyniki należy interpretować w połączeniu z wynikami innych testów jak OB czy CRP, objawami klinicznymi oraz historią przebiegu choroby.
Interferencja w oznaczeniach RF występuje głównie jako wynik licznych szczepień, lipemii (duże ilości tłuszczu we krwi) lub nieprawidłowego przygotowania próbki do badań.. Niektóre leki (m.in. metyldopa - lek stosowany w leczeniu nadciśnienia) mogą być przyczyną zawyżonych wyników oznaczeń RF.

do góry


 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana04.07.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.