Fibrynogen

Inne nazwy: Czynnik krzepnięcia I
Oficjalna nazwa: Fibrynogen
Powiązane badania: PT i INR, aPTT, D-dimer, Czynniki krzepnięcia, Białko C-reaktywne, Cholesterol, HDL Cholesterol

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Fibrynogen jest zazwyczaj wykonywany równolegle z innymi badaniami i odgrywa rolę w ocenie zdolności organizmu do formowania, a następnie rozpuszczania skrzepu krwi.

Badanie aktywności fibrynogenu zleca się w procesie diagnostycznym ewentualnych zaburzeń krzepnięcia lub epizodu zakrzepicy.

Znalazło również zastosowanie w przypadkach nieprawidłowego czasu protrombinowego (PT) i czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT), a także jest oznaczany u pacjentów z przedłużającymi się epizodami krwawień z niewyjaśnionej przyczyny. Wykonywany łącznie z takimi badaniami, jak PT, aPTT, liczba płytek krwi, produkty degradacji fibryny (FDP), d-dimer, jest pomocny w diagnostyce zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC). W wyjątkowych przypadkach badanie fibrynogenu jest wykonywane w celu monitorowania stanu zaawansowania chorób przewlekłych (np. wątroby) lub rzadziej chorób nabytych jak DIC.

Zlecany równocześnie z innymi czynnikami ryzyka jak białko C-reaktywne oznaczane metodą o dużej czułości (hs-CRP) jest pomocny w ocenie globalnego ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Nie jest to jednak postępowanie rutynowe, ponieważ nie ma bezpośredniej metody leczenia i tym samym wpływu na podwyższone stężenie fibrynogenu. Przyjmuje się więc, że większą uwagę powinno się skupiać na intensyfikacji leczenia, prowadzącego do obniżenia stężenia innych znanych czynników ryzyka, jak stężenie cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL oraz wzrostu stężenia cholesterolu HDL.

Badanie stężenia fibrynogenu zleca się czasami jako badanie kontrolne w celu ustalenia, czy obniżona aktywność fibrynogenu jest spowodowana niewystarczającą ilością fibrynogenu lub obecnością fibrynogenu patologicznego (dysfibrynogemia)

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 
Lekarz może zlecić wykonanie badania aktywności fibrynogenu u pacjentów z przedłużającymi się krwawieniami, zakrzepicą bez uchwytnej przyczyny i/lub nieprawidłowymi czasami PT i aPTT, nieprawidłową fibrynolizą, a także z objawami DIC, takimi jak krwawienia z dziąseł, nudności, wymioty, bóle brzucha i mięśni, zmniejszenie ilości wydalanego moczu.

Badanie aktywności fibrynogenu wykonywane wraz z innymi oznaczeniami znalazło również zastosowanie w monitorowaniu leczenia DIC, monitorowaniu układu krzepnięcia u pacjentów z nabytymi zaburzeniami krwawienia, w diagnostyce pacjentów z podejrzeniem wrodzonego niedoboru czynników krzepnięcia lub ich dysfunkcji.

Badanie stężenia fibrynogenu można wykonać w przypadku obniżonej aktywności fibrynogenu, w celu ustalenia, czy jest ona wynikiem niewystarczającej ilości, czy też obecności fibrynogenu patologicznego.

W niektórych przypadkach oznaczenie stężenia/ lub aktywności fibrynogenu przeprowadza się aby ocenić ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych u pacjenta

do góry


Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale Zakresy referencyjne i ich znaczenie.

Stężenie fibrynogenu jest odzwierciedleniem zdolności krzepnięcia krwi, a jego obniżenie może upośledzać możliwości ustroju do tworzenia stabilnego skrzepu.
Obniżona aktywność fibrynogenu oraz jego stężenie może upośledzać zdolność organizmu do tworzenia stabilnych skrzepów.

Przewlekłe obniżenie może być spowodowane wrodzonym brakiem syntezy, jak np. wrodzona afibrynogenemia lub hipofibrynogenemia (niskie stężenie tego białka), oraz chorobami nabytymi jak schyłkowa niewydolność wątroby lub niedożywieniem. Gwałtowne obniżenie stężenia fibrynogenu często pozostaje w związku z nadmiernym jego zużyciem, co ma miejsce w zespole DIC lub przy nieprawidłowej fibrynolizie. Dochodzi wówczas najpierw do gwałtownego wykrzepiania i zużycia czynników krzepnięcia, a następnie wraz ze spadkiem ich poziomów do intensywnych krwawień. Obniżone stężenie fibrynogenu można spotkać po masywnych przetoczeniach krwi, ponieważ krew w miarę przechowywania traci fibrynogen. Białka o działaniu proteolitycznym, które w warunkach prawidłowych rozpuszczają skrzep również mogą wpływać na obniżenie stężenia fibrynogenu poprzez zwiększenie tempa atakowania fibrynogenu i fibryny i ich rozkład.

Prawidłowe stężenie fibrynogenu zazwyczaj odzwierciedla prawidłowy proces krzepnięcia, ale są osoby, u których dochodzi do zaburzenia funkcji fibrynogenu przy prawidłowej jego ilości. Jest to tzw. dysfibrynogenemia - rzadki zespół wrodzony związany z nieprawidłowym genem odpowiedzialnym za produkcję fibrynogenu, co jest przyczyną powstawania nieprawidłowego białka. Jeżeli objawy kliniczne sugerują możliwość zaburzeń związanych z fibrynogenem wskazane są dalsze badania specjalistyczne, oceniające jego funkcje. Fibrynogen jest białkiem ostrej fazy, co oznacza, że jego stężenie może gwałtownie wzrosnąć w różnego rodzaju zapaleniach i uszkodzeniu tkanek. Jest to oczekiwana reakcja nieswoista, nie dostarczająca informacji o przyczynach i lokalizacji zaburzeń i z tego względu w takich sytuacjach badanie fibrynogenu nie jest wykonywane, ponieważ wiadomo, że jego poziom może być podwyższony i normalizuje się po ustąpieniu wywołującego bodźca.

Typowe przykłady stanów, przebiegających z podwyższeniem poziomu fibrynogenu to:

  • ostre infekcje
  • nowotwory i choroba Hodgkina (ziarnica)
  • choroba wieńcowa i zawał mięśnia sercowego
  • przewlekły zespół DIC (fibrynogen służy do monitorowania leczenia)
  • stany zapalne, jak reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie kłębuszków nerkowych
  • udar mózgu
  • urazy

Podwyższone stężenie fibrynogenu zwiększa ryzyko zakrzepów i może być jednym z czynników, zwiększających ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, dlatego badanie to może być wykonywane równolegle z oznaczaniem innych czynników ryzyka

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Przetoczenia krwi w ciągu ostatnich kilku miesięcy mogą mieć wpływ na stężenie fibrynogenu. Pewne leki fibrynolityczne (streptokinaza, urokinaza, tPA), a także androgeny, sterydy anaboliczne, barbiturany, sól sodowa kwasu walproinowego, obniżają stężenie fibrynogenu. Odwrotnie, ciąża, palenie papierosów, doustne środki antykoncepcyjne, estrogeny, hormonalna terapia zastępcza podwyższają jego stężenie. Dysfibrynogenemia jest rzadkim zaburzeniem krzepnięcia, spowodowanym mutacją genu, kontrolującego syntezę fibrynogenu w wątrobie. Wątroba wytwarza nieprawidłową cząsteczkę fibrynogenu, która jest oporna na degradację i przemianę w fibrynę. Dysfibrynogenemia klinicznie manifestuje się głównie zakrzepicą żylną (nieprawidłowe krzepnięcie krwi w żyłach). Jako badania przesiewowe znalazły zastosowanie PT, aPTT oraz TT (czas trombinowy), a ostateczne rozpoznanie stawiane jest w oparciu o badania specjalistyczne. Pacjenci z dysfibrynogenemią wykazują złe gojenie się ran.

Badania genetyczne metodą molekularną wykonuje się czasem u osób z dziedziczną dysfibrynogenemią, hipofibrynogenemią lub afibrynogenemią, w celi wykrycia mutacji genetycznych odpowiedzialnych za te stany. Badania te można również wykonać u członków rodziny pacjenta. U osób z chorobą wątroby może wystąpić dysfibrynogenemia nabyta, mogąca przyczyniać się do występowania krwotoków lub powstania zakrzepicy

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana04.07.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.