Co to są zakażenia skóry i ran

Zakażenie skóry i ran powstaje, gdy tkanki te zostaną zaatakowane przez jeden lub kilka rodzajów drobnoustrojów. Zakażenie wywołuje odpowiedź układu immunologicznego i stan zapalny, uszkadza tkanki i opóźnia gojenie się ran. W wielu przypadkach zakażenie nie rozprzestrzenia się poza niewielki obszar (np. zakażone zadrapanie albo zapalenie mieszka włosowego) i ustępuje samoistnie. Jednak niektóre zakażenia nie ustępują, a pozostawione bez leczenia, mogą szerzyć się na okoliczne tkanki lub w głąb ciała. Czasem zakażenie może objąć inne narządy lub spowodować sepsę.

Skóra jest największym narządem organizmu i pierwszą linią obrony. Powierzchnia skóry, nawet czystej, nie jest jałowa. Zamieszkuje ją mieszanina drobnoustrojów zwana florą fizjologiczną. Flora fizjologiczna tworzy dynamiczną barierę, która chroni przed innymi, bardziej szkodliwymi drobnoustrojami (patogenami). W każdej populacji występuje pewien odsetek nosicieli, u których szkodliwe drobnoustroje wypierają częściowo florę fizjologiczną i zasiedlają (kolonizują) np. śluzówki nosa. Zwykle flora fizjologiczna i kolonizujące patogeny nie wywołują choroby i nie prowokują odpowiedzi układu immunologicznego. Jeżeli jednak dojdzie do zranienia skóry lub osłabienia układu immunologicznego, drobnoustroje obecne na skórze mogą spowodować zakażenie rany lub skóry.

Rany powstają w następstwie przerwaniem ciągłości skóry i tkanek. Mogą to być powierzchowne skaleczenia, otarcia i zadrapania, ale też rany kłute, oparzenia, skutki zabiegów chirurgicznych lub stomatologicznych. Rodzaje drobnoustrojów powodujących zakażenia zależą od rozmiaru, głębokości rany i środowiska, w którym rana powstała oraz flory bakteryjnej obecnej na powierzchni skóry. Skóra składa się z trzech warstw: zewnętrznej warstwy naskórka, środkowej - skóry właściwej (zawierającej mieszki włosowe i gruczoły potowe) i wewnętrznej - tkanki tłuszczowej. Pod skórą leżą błony, które chronią tkankę łączną, mięśnie i kości. Rany mogą penetrować wszystkie te tkanki i umożliwiać szerzenie się w nich zakażeń drobnoustrojami z powierzchni skóry. Gojenie się ran jest złożonym procesem, w którym uczestniczy wiele układów, związków chemicznych i komórek oczyszczając ranę, łącząc jej brzegi oraz tworząc nowe tkanki i naczynia krwionośne.

Zakażenie skóry i rany zaburza proces gojenia i powoduje dodatkowe uszkodzenie tkanek. Może wystąpić u każdego, ale częściej zdarza się u osób, u których gorsze krążenie lub osłabiona odporność prowadzą do wolniejszego gojenia się ran. Zakażenia, które dotyczą głęboko położonych tkanek (np. kości) oraz tkanek z osłabionym krążeniem, mogą być trudne do leczenia i przekształcać się w ogniska przewlekłe.