Troponiny

Inne nazwy: cTnI, cTnT
Oficjalna nazwa: Sercowa troponina I, sercowa troponina T
Powiązane badania: CK, CK-MB, Mioglobina, Markery sercowe

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 
 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Badania troponiny I lub T zleca się przede wszystkim, w celu wykluczenia lub potwierdzeniazawału serca albo innego uszkodzenia mięśnia sercowego dającego podobne objawy. W praktyce laboratoryjnej stosuje się oznaczanie jednej z troponin I lub T. Ich stężenia są różne, lecz obydwa oznaczenia dostarczają tych samych informacji.

Oznaczenie troponiny służy też do oceny chorych z innymi uszkodzeniami mięśnia sercowego lub rozróżnienia objawów takich jak ból w klatce piersiowej spowodowanych innymi stanami klinicznymi. Badania można również wykonać w celu oceny stanu pacjenta z dławicą piersiową, w przypadku nasilenia objawów. 

Oznaczenie troponin zlecano jeszcze do niedawna łącznie z badaniami biomarkerów sercowych, takich jak CK-MB lub mioglobina. Oznaczenie troponin jest jednak badaniem z wyboru, są one bardziej swoiste dla mięśnia sercowego od innych parametrów (które mogą być podwyższone również w przypadku uszkodzenia mięśni szkieletowych) i pozostają podwyższone przez dłuższy czas. Aktualnie, mając do dyspozycji w laboratorium metody o wysokiej czułości do oznaczenia troponin oznaczenia dodatkowych biomarkerów sercowych nie mają uzasadnienia.

W badaniu troponiny metodą o wysokiej czułości (hs) wykrywa się to samo białko co w teście standardowym, lecz w znacznie niższym stężeniu. Ta wersja testu charakteryzuje się większą czułością, przez co pozwala na szybsze uzyskanie wyników dodatnich i pomaga wykryć uszkodzenie serca i ostry zespół wieńcowy szybciej niż test standardowy. U osób ze stabilną dławicą piersiową, nawet bezobjawową, podwyższony może być wynik oznaczenia troponiny metodą  hs. Podwyższony poziom wskazuje na podwyższone ryzyko epizodów sercowych takich jak zawał mięśnia sercowego. Test ten nie jest obecnie dopuszczony w USA, lecz prowadzone są nad nim intensywne badania. Jest on obecnie wykonywany rutynowo jako biomarker sercowy w Europie, Kanadzie i wielu innych krajach.

do góry

 

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Badanie troponin zleca się zwykle u pacjenta przyjętego na oddział ratunkowy z podejrzeniem zawału serca, a następnie można je powtórzyć w ciągu kilkunastu godzin.

Objawy wskazujące na zawał serca i konieczność oznaczenia troponin podano poniżej. Należy pamiętać, że nie u każdego chorego wystąpi ból w klatce piersiowej, a objawy u kobiet mogą być bardzo nieswoiste.

  • Ból i/lub ucisk w klatce piersiowej (najczęstszy objaw)
  • Przyspieszony rytm serca, nierówny rytm serca
  • Spłycony oddech i/lub utrudnione oddychanie
  • Zmęczenie
  • Mdłości, wymioty
  • Zimne poty
  • Zawroty głowy
  • Zmęczenie bez powodu
  • Ból pleców, barku, szczęki, szyi lub żołądka
 
U osób ze stabilną dławicą piersiową oznaczenie troponin zleca się w przypadku:
  • Nasilenia objawów
  • Wystąpienia objawów w stanie spoczynku
  • Braku odpowiedzi organizmu na leczenie

Takie zaostrzenie objawów oznacza, że dławica piersiowa staje się niestabilna, co wiąże się ze znacznie większym ryzykiem zawału serca lub innego poważnego incydentu wieńcowego w niedługiej przyszłości.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale  Zakresy referencyjne i ich znaczenie.

 

Nawet niewielki wzrost stężenia troponiny może świadczyć o uszkodzeniu mięśnia sercowego. Znacznie podwyższone stężenie troponiny, a w szczególności wzrost stężenia podczas serii badań wykonanych na przestrzeni kilku godzin z dużym prawdopodobieństwem świadczy o zawale serca lub innej formie uszkodzenia mięśnia sercowego. Stężenie troponiny we krwi wzrasta szybko od momentu uszkodzenia mięśnia sercowego i może pozostać podwyższone przez 10 – 14 dni.

U pacjentów z dławicą piersiową podwyższony poziom troponiny może wskazywać na zaostrzenie przebiegu choroby i ryzyko zawału serca. Poziom troponiny może również wzrastać w innych przebiegu innych chorób serca takich jak zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatia (osłabienie mięśnia sercowego) lub zastoinowa niewydolność serca, jak również w ostrych stanach zapalnych czy chorobie nerek.

Prawidłowe stężenie troponiny w serii oznaczeń wykonanych na przestrzeni kilku godzin oznacza, że prawdopodobieństwo uszkodzenia mięśnia sercowego jest niewielkie, a objawy mogą być spowodowane czynnikami niezwiązanymi z chorobą serca.

Uszkodzenie mięśni szkieletowych (np. zastrzyki domięśniowe, urazy, czy uszkodzenie mięśni szkieletowych przez leki) nie wpływa na stężenie troponin sercowych. Stężenie troponin może wzrosnąć po intensywnym wysiłku fizycznym, co nie wiąże się z żadnymi objawami choroby serca i nie ma znaczenia klinicznego.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Rozpoznanie lub wykluczenie zawału serca nie następuje wyłącznie w oparciu o podwyższony poziom troponin. Istotne są również wyniki badania fizykalnego, informacje z wywiadu lekarskiego, zapis EKG oraz stwierdzenie czy stężenie troponin wykonywanych seryjnie na przestrzeni kilku godzin jest stabilne czy też rośnie.   

W rzadkich przypadkach zawałowi serca nie towarzyszy podwyższony poziom troponin, lub podwyższony poziom troponin nie jest wynikiem urazu serca.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana18.11.2015

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.