GFR

Inne nazwy:
Oficjalna nazwa: Filtracja kłębuszkowa, szacowana filtracja kłębuszkowa
Powiązane badania: Kreatynina, Klirens kreatyniny, Cystatyna C, Białko w moczu, Beta-2 Microglobulin, Mikroalbuminuria i wskaźnik albumina do kreatyniny w moczu

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?



 
W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?


Uznaje się, że eGFR jest najdokładniejszym sposobem wykrywania zmian funkcji nerek. Ocenę przeprowadza się w oparciu o stężenie kreatyniny w surowicy i obliczenie filtracji zgodnie ze wzorem. Oznaczenia BUN (azot mocznika) i kreatyniny są prostsze w wykonaniu, lecz nie umożliwiają rozpoznania wczesnego stadium uszkodzenia nerek. eGFR zleca się w celu monitorowania chorych z zaburzeniem funkcji nerek i tych z cukrzycą lub nadciśnieniem tętniczym, które mogą prowadzić do choroby nerek.

do góry


W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

eGFR wyliczyć można równocześnie z wysłaniem próbki na oznaczenie kreatyniny, bez wykonywania dodatkowych testów. Amerykańska Fundacja d/s nerek (The National Kidney Foundation, NKF) zaleca, aby wyliczenie wykonywać przy każdym oznaczeniu kreatyniny. Pacjent, u którego oznaczono stężenie kreatyniny, może samodzielnie wyliczyć swoje EGFR za pomocą kalkulatora znajdującego się na stronie internetowej NKF.
Objawy mogące świadczyć o chorobie nerek to między innymi:

  • Obrzęki, szczególnie w okolicy oczu, twarzy, nadgarstków, brzucha, ud lub kostek
  • Mocz pienisty, krwisty lub w kolorze kawy
  • Zmniejszona objętość wydalanego moczu
  • Problemy z oddawaniem moczu, takie jak pieczenie, nieprawidłowa wydzielina podczas oddawania moczu, zmiana częstotliwości oddawania moczu – szczególnie w nocy
  • Ból w bokach, poniżej żeber, w okolicach nerek
  • Nadciśnienie


Wraz z postępem choroby nerek mogą pojawiać się następujące objawy: 

  • Częstsze lub rzadsze oddawanie moczu
  • Świąd
  • Zmęczenie, brak koncentracji
  • Utrata łaknienia, mdłości i/lub wymioty
  • Obrzęk i /lub drętwienie dłoni i stóp
  • Ciemnienie skóry
  • Skurcze mięśni

eGFR może być zlecane okresowo u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą lub nadciśnieniem tętniczym, których powikłaniem jest uszkodzenie nerek.

do góry


Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdzialeZakresy referencyjne i ich znaczenie.

Przy pomocy eGFR wykryć można większość chorób nerek w najwcześniejszym stadium. Prawidłowe eGFR oznacza nikłe prawdopodobieństwo występowania choroby nerek, a niskie eGFR wskazuje na pewne ich uszkodzenie. 

Zgodnie z sugestią NKF należy podawać wyniki tylko wówczas jeśli ich wartość jest < 60 ml/min (wartości prawidłowe to 90-120 ml/min). Wartość eGFR poniżej < 60 ml/min sugeruje, że doszło do pewnego uszkodzenia funkcji nerek. NKF zaleca, aby wynik eGFR był interpretowany w odniesieniu do historii choroby i aktualnego stanu pacjenta. Wg zaleceń NKF każdy powinien znać swój wynik eGFR oraz wiedzieć jak go interpretować w oparciu o następującą tabelę:

Stopień uszkodzenia nerek Opis GFR Wyniki innych badań
1 Prawidłowa funkcja nerek lub minimalne uszkodzenie przy prawidłowym GFR 90+ Wysokie stężenie białka lub albuminy w moczu, obecność komórek lub wałeczków w moczu
2 Niewielki spadek GFR 60-89  
3 Średni spadek GFR 30-59  
4 Ostry spadek GFR 15-29  
5 Niewydolność nerek < 15  

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć?

Inną metodą oceny funkcji nerek jest oznaczanie stężenia cystatyny C w surowicy. Zainteresowanie lekarzy tym testem wciąż rośnie. Również oznaczenie klirensu kreatyniny daje możliwość oszacowania funkcji nerek i filtracji kłębuszkowej. Jednak ten ostatni test wymaga obok oznaczenia kreatyniny w surowicy przeprowadzenia dobowej zbiórki moczu w celu oznaczenia wydalania kreatyniny z moczem.

Ilość kreatyniny powstającej w organizmie i wydalanej z moczem jest zależna od masy mięśniowej i ilości białka spożywanego w diecie. Stężenie kreatyniny jest na ogół wyższe u mężczyzn niż u kobiet i dzieci.

GFR i eGFR ulegają obniżeniu z wiekiem i w wyniku pewnych chorób natomiast wzrastają w okresie ciąży.

Obliczenie eGFR ma na celu ocenę funkcji nerek wówczas gdy jest ona, stabilna i gdy powstawanie kreatyniny pozostaje bez zmian. Jeśli stężenie kreatyniny jest oznaczane wówczas gdy funkcja nerek ulega szybkim zmianom, tak jak w ostrej niewydolności nerek, ocena filtracji kłębuszkowej w oparciu o eGFR nie jest przydatna. Wzór do oznaczania eGFR różni się nieznacznie gdy stosowany jest u osób poniżej 18 roku życia. eGFR może być niewiarygodny u osób, których stężenie kreatyniny znacznie odbiega od normy jak np. u osób z rozbudowana masą mięśniową lub słabo umięśnionych (z utratą tkanki mięśniowej), u osób z otyłością olbrzymią czy niedożywionych, u wegetarian spożywających niewielkie ilości białka, u osób spożywających suplementy diety zawierające kreatynę. Podobnie eGFR ma ograniczoną użyteczność u osób powyżej 75 roku życia ponieważ ich masa mięśniowa obniża się z wiekiem.

Na wartość eGFR może mieć wpływ stosowanie leków (gentamycyna, cisplatyna, cefoksytyna), które podwyższaja stężenie kreatyniny i leki, które obniżają przepływ krwi do nerek.

Najbardziej powszechnie stosowanym obecnie wzorem do obliczenia eGFR jest MDRD (Modification of Diet in Renal Disease study). Do tego wzoru podstawia się wartość kreatyniny w surowicy, wiek, i współczynniki zależne od płci i rasy.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana08.04.2013

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.