FSH

Inne nazwy: Folitropina
Oficjalna nazwa: Hormon folikulotropowy
Powiązane badania: Estrogeny, LH, Testosteron, Progesteron

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?
 




 W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Badanie FSH często wykonuje się razem z innymi badaniami laboratoryjnymi (LH, testosteron, estradiol i progesteron) w ocenie niepłodności męskiej i kobiecej. Jest ono pomocne w ustaleniu przyczyny niskiej liczby plemników w nasieniu. Oznaczenia FSH wykorzystuje się także w celu wyjaśnienia przyczyn nieregularnych cykli miesiączkowych oraz w rozpoznawaniu chorób przysadki, jajników i jąder. U dzieci oznaczenia FSH i LH wykorzystuje się w diagnozowaniu opóźnionego lub przedwczesnego dojrzewania płciowego.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

U kobiet i mężczyzn oznaczenia FSH i LH zleca się w diagnostyce niepłodności oraz chorób przysadki i gonad. FSH można zlecić u kobiety, u której ustały krwawienia miesiączkowe lub stały się nieregularne w celu stwierdzenia, czy rozpoczęła się menopauza.. U dzieci można zlecić oznaczenie FSH i LH, jeśli chłopiec lub dziewczynka nie wykazuje oznak dojrzewania płciowego w prawidłowym wieku, czyli pokwitanie występuje za wcześnie lub za późno. Objawy pokwitania obejmują:

  • powiększenie piersi u dziewcząt
  • pojawienie się owłosienia łonowego
  • powiększenie genitaliów u chłopców
  • rozpoczęcie miesiączkowania u dziewcząt

Zbyt wczesne pojawienie się wyżej wymienionych objawów lub ich brak w spodziewanym wieku, może wskazywać na choroby podwzgórza, przysadki, gonad albo innych narządów.
Oznaczenia FSH i LH mogą pomóc w odróżnieniu łagodnych objawów od nasilonych zmian chorobowych. Jeśli lekarz stwierdzi te zmiany to zleci dalsze badania w celu ustalenia ich przyczyny.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale   Zakresy referencyjne i ich znaczenie.  

Oznaczenie stężeń FSH I LH wykorzystuje się do w różnicowaniu pierwotnej niewydolności jajników (choroba jajników) od wtórnej (zaburzenie czynności jajników spowodowane chorobą przysadki lub podwzgórza). Zwiększony poziom FSH i LH wiąże się najczęściej z pierwotną niewydolnością jajników.
Niektóre przyczyny pierwotnej niewydolności jajników to:

Wady rozwojowe:

  • agenezja jajników (niewykształcenie się jajników)
  • nieprawidłowości chromosomalne, np. zespół Turnera
  • zaburzenie produkcji hormonów steroidowych jajnika, np. niedobór 17-alfa-hydroksylazy

Przedwczesne zaprzestanie czynności jajników spowodowane:

  • napromienieniem
  • chemioterapią
  • chorobą autoimmunologiczną

Przewlekły brak owulacji spowodowany:

  • zespołem policystycznych jajników (PCOS)
  • chorobą nadnerczy
  • chorobą tarczycy
  • guzem jajnika

Kiedy kobieta wchodzi w okres menopauzy i czynność jajników wygasa, poziom FSH wzrasta.
Niski poziom FSH i LH jest związany z wtórną niewydolnością jajników spowodowaną chorobą przysadki lub podwzgórza.
U mężczyzn wysoki poziom FSH wynika z pierwotnej niewydolności jąder. Może ona być spowodowana wadami rozwojowymi jąder albo ich uszkodzeniem:

 
Wady rozwojowe jąder:

  • agenezja gonad
  • zaburzenia chromosomalne, np. zespół Klinefeltera.

Uszkodzenie jąder:

  • infekcje wirusowe (świnka)
  • urazy
  • napromienienie
  • chemioterapia
  • choroby autoimmunologiczne
  • guzy z komórek zarodkowych
  • infekcja wirusowa (świnka)
  • uraz
  • napromienienie
  • chemioterapia
  • choroba autoimmunologiczna
  • guz z komórek zarodkowych

Niski poziom FSH najczęściej wiąże się z niewydolnością przysadki lub podwzgórza.
U dzieci wysoki poziom FSH i LH oraz rozwój drugorzędowych cech płciowych pojawiające się zbyt wcześnie wskazują na przedwczesne dojrzewanie płciowe. Znacznie częściej problem ten dotyczy dziewcząt niż chłopców. Przedwczesne dojrzewanie płciowe może mieć wiele różnych przyczyn, które muszą być rozpoznane i leczone.

Niektóre przyczyny przedwczesnego dojrzewania to:

  • uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego
  • guzy wydzielające hormony
  • guzy lub torbiele jajników
  • guzy jąder

Prawidłowe poziomy FSH i LH u dzieci, u których występują zbyt wcześnie pewne cechy dojrzewania płciowego mogą wskazywać na łagodną postać przedwczesnego dojrzewania płciowego bez określonej przyczyny, albo mogą być przejawem prawidłowej zmienności okresu pokwitania.

W przypadku opóźnionego dojrzewania płciowego poziomy FSH i LH mogą być prawidłowe lub obniżone w porównaniu z normą dla okresu pokwitania. Do zdiagnozowania przyczyny opóźnionego dojrzewania płciowego, może być konieczne wykonanie testu z GnRH (wydzielanie LH w odpowiedzi na pobudzenie GnRH) lub jeszcze innych badań.

Niektóre przyczyny opóźnionego dojrzewania to: 

  • zaburzenie dotyczące gonad (jajników lub jąder)
  • niedobór hormonów
  • zespół Turnera (nieprawidłowość chromosomalna u dziewcząt)
  • zespół Klinefeltera (nieprawidłowość chromosomalna u chłopców)
  • przewlekłe infekcje
  • nowotwory
  • zaburzenia odżywiania (jadłowstręt psychiczny - anoreksja)

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Poziom FSH może być podwyższony u osób zażywających cimetydynę, klomifen, glikozydy naparstnicy lub lewodopę. Poziom FSH może być obniżony w przypadku zażywania doustnych środków antykoncepcyjnych, fenotiazyny i leków hormonalnych. Stężenie FSH wzrasta z wiekiem, jest również wyższe u palaczy.
U osób, które w ostatnim czasie miały wykonywane badanie scyntygraficzne, izotopy użyte podczas badania mogą interferować w oznaczeniu FSH.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana13.07.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.