D-dimer

Inne nazwy: fragment D-dimer, fragmenty degradacji fibryny, dimer D
Oficjalna nazwa: D-dimer
Powiązane badania: PT i INR, aPTT, Fibrynogen, Liczba płytek krwi, Czynnik reumatoidalny, Triglicerydy

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Oznaczenie D-dimeru, wraz z innymi badaniami laboratoryjnymi oraz badaniami obrazowymi, wykonuje się w celu wykluczenia:

  • zakrzepicy żył głębokich
  • zatorowości płucnej
  • wylewu.

Badanie może być wykonywane w czasie rozpoznawania chorób lub zaburzeń, które powodują nadmierną krzepliwość krwi.
Badanie może być wykorzystywne do rozpoznawania zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) i w monitorowaniu skuteczności leczenia DIC.

do góry


W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Badanie stężenia D-dimeru powinno się wykonywać u pacjentów z objawami zakrzepicy żył głębokich, takich jak:

  • ból lub tkliwość zwykle jednej nogi lub jej części
  • opuchnięcie, obrzęk kończyny
  • zmiana zabarwienia skóry kończyny

Może być zlecone u chorych z objawami zatoru tętnicy płucnej, takimi jak:

  • duszność, trudności z oddychaniem
  • kaszel, krwioplucie
  • ból w klatce piersiowej
  • przyspieszenie akcji serca.

D-dimer jest szczególnie pomocnym badaniem, kiedy lekarz podejrzewa inne choroby niż zatorowość płucną czy zakrzepice, które mogą wywoływać podobne objawy. Pozwala ono w szybki i nieinwazyjny sposób wykluczyć stany nadkrzepliwości krwi.

U osób z objawami DIC (krwawienia z dziąseł, nudności, wymioty, silne bóle mięśni i brzucha, napady drgawek i zmniejszone wydalanie moczu) oprócz badania stężenia D-dimeru, powinno się wykonać inne badania laboratoryjne, tj. PT, aPTT, fibrynogen i liczbę płytek jako pomocne w rozpoznaniu DIC. Badanie stężenia D-dimeru powinno być także wykonywane u pacjentów z DIC poddanych leczeniu w celu monitorowania terapii.

do góry


Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych przedziałów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zależą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać przedział referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat przedziałów referencyjnych są dostępne w rozdziale Przedziały referencyjne i ich znaczenie.

Prawidłowy lub ujemny wynik D-dimeru oznacza, że z dużym prawdopodobieństwem nie ma ostrego stanu pobudzającego krzepnięcie krwi (DIC) lub choroby prowadzącej do nieprawidłowego krzepnięcia (tworzenia zakrzepów) i ich rozpadu. Uważa się, że ujemny wynik badania D-dimeru jest najbardziej wiarygodny i użyteczny, gdy badanie wykonano u pacjenta zaliczanego do grupy niskiego ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej. Badanie jest użyteczne w wykluczeniu krzepnięcia jako przyczyny obserwowanych objawów.

Dodatni wynik badania stężenia D-dimeru wskazuje na występowania nieprawidłowo wysokiego poziomu produktów rozpadu fibryny w organizmie. Jest to informacja dla lekarza, że doszło do powstania zakrzepów i ich rozpadu, ale nie określa miejsca ich powstawania, czy przyczyny. Stężenie D-dimeru rośnie m. in. w zakrzepicy żylnej, a bardzo wysokie stężenie występuje w DIC.

Dodatni wynik badania D-dimeru nie musi jednak wskazywać na występowanie zakrzepicy, gdyż może wynikać z innych przyczyn. Stężenie może być podwyższone po niedawno przebytej operacji, na skutek urazu, podczas infekcji, zawału mięśnia sercowego, niektórych nowotworach lub zaburzeniach, w których nie dochodzi do prawidłowego usuwania zakrzepów, np. w chorobach wątroby. U pacjentów hospitalizowanych badanie D-dimeru nie jest stosowane jako test wykluczenia zakrzepicy żylnej.

Nasilenie procesu tworzenia i rozpuszczania zakrzepów występuje w ciąży. Pomimo tego, oznaczanie D-dimeru jest badaniem przydatnym w rozpoznaniu DIC jako powikłania porodowego, gdyż jego stężenie w takim przypadku znacznie wzrasta. Dodatkowo należy oznaczyć PT, aPTT, fibrynogen i liczbę płytek krwi.

Badanie D-dimeru rekomenduje się jako test dodatkowy (uzupełniający). Nie powinien on być jedynym badaniem wykonywanym w celu diagnozowania choroby. Zarówno podwyższone wyniki badania D-dimeru, jak i te prawidłowe mogą wymagać potwierdzenia i powinny skłaniać do wykonania dalszych badań.

Leczenie DIC powinno spowodować spadek stężenia D-dimeru. Utrzymywanie się wysokiego stężenia lub jego wzrost zwykle świadczy o tym, że terapia nie jest skuteczna.

do góry


Co jeszcze należy wiedzieć?  

Istnieje kilka różnych metod oznaczania stężenia D-dimeru. Większość testów, w których otrzymuje się wyniki ilościowe, są wykonywane w laboratoriach szpitalnych, natomiast te, których wyniki określane są jako jakościowe, można wykonać przy łóżku chorego.

Stężenie D-dimeru może wzrastać u osób starszych, a fałszywie dodatnie wyniki obserwowano w przypadkach, kiedy odnotowano także wysokie stężenia czynnika reumatoidalnego (białko występujące u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów). Wysokie stężenie bilirubiny, triglicerydów i lipemia (duża zawartość tłuszczy we krwi spowodowana spożyciem przez pacjenta tłustego posiłku przez badaniem) mogą przyczyniać się do występowania wyników fałszywie dodatnich, podobnie jak hemoliza będąca wynikiem niewłaściwego pobrania i transportu materiału.

do góry


   


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana21.09.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.