Zakażenia ran gronkowcem złocistym opornym na metycylinę

Wprowadzenie

Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) jest bakterią często kolonizującą ludzką skórę, zamieszkuje też błonę śluzową nosa. Nosicielstwo gronkowca może być bezobjawowe i nieszkodliwe dla człowieka. Jednak w przypadku uszkodzenia skóry, urazu, zabiegu chirurgicznego albo osłabienia odporności osoby będącej nosicielem, gronkowiec może powodować zakażenie. Gronkowiec złocisty często powoduje ograniczone zakażenia skóry, takie jak zapalenie mieszków włosowych, czyraki i liszajec. Zakażenie może też prowadzić do powstania ropni oraz szerzyć się do kości, płuc, krwi (bakteriemia lub sepsa, posocznica), serca (zapalenie wsierdzia, które może prowadzić do uszkodzenia zastawek) i innych narządów. Gronkowcem można zarazić się od osoby zakażonej lub nosiciela przez bezpośredni kontakt i przez zakażone przedmioty, jak wspólne ręczniki czy golarki.


Zakażenia szpitalne

Zakażenia gronkowcowe nabyte w czasie pobytu pacjenta w szpitalu lub domu opieki były przez wiele lat poważnym problemem. Szerzenie się zakażeń w ograniczonej populacji pacjentów, często leczonych antybiotykami, doprowadziło do rozwoju szczepów gronkowca opornych na leki. Szczepy te nazwano metycylinoopornymi (metycylinooporny gronkowiec złocisty, methicilin-resistant S. aureus, MRSA), od nazwy antybiotyku uzyskanego w 1960 r. i używanego do leczenia zakażeń szczepami opornymi na penicylinę. MRSA jest oporny na wiele leków; zakażenia nim mają znacznie gorszy przebieg i wiążą się z większą śmiertelnością niż zakażenia szczepami wrażliwymi, a ich leczenie wymaga dłuższej hospitalizacji i wyższych nakładów finansowych. Szpitalne zakażenia MRSA rozwijają się częściej u pacjentów po zabiegach chirurgicznych, leczonych wcześniej antybiotykami, przebywających w oddziałach intensywnej terapii, narażonych na kontakt z nosicielami MRSA (personelem lub pacjentami), hospitalizowanych dłużej niż 48 godzin, z założonym wenflonem lub innym urządzeniem naruszającym ciągłość skóry. Aby ograniczyć szerzenie się zakażeń, można wykonywać badania w kierunku MRSA u pacjentów przyjmowanych do oddziałów intensywnej terapii i innych oddziałów wysokiego ryzyka. Inną strategią jest wykonywanie badań przesiewowych u wszystkich pacjentów przyjmowanych do zakładu opieki zdrowotnej.


Zakażenia pozaszpitalne

Pozaszpitalne zakażenia MRSA stały się w ostatnich latach ważnym problemem, ze względu na częstsze występowanie zakażeń, w tym przypadków śmiertelnych, w zamkniętych populacjach, np. w więzieniach, oddziałach dziennego pobytu, jednostkach wojskowych oraz wśród osób uprawiających sporty kontaktowe. Te zachorowania dotyczyły osób bez klasycznych, wymienionych wyżej czynników ryzyka. Wiele z tych osób było hospitalizowanych z powodu niegojącego się zakażenia skóry lub zapalenia płuc występującego w następstwie zachorowania na grypę.

Do niedawna świadomość zagrożenia pozaszpitalnymi zakażeniami MRSA była niska, nawet wśród pracowników służby zdrowia. Dawniej lekarze leczyli zakażenia gronkowcowe, zależnie od stopnia ich nasilenia, dostępnymi bez recepty złożonymi maściami antybiotykowymi lub standardową doustną antybiotykoterapią. Posiewy w celu identyfikacji drobnoustroju i badania wrażliwości na antybiotyki nie były rutynowo stosowane, o ile zakażenie nie okazywało się poważne lub początkowe leczenie nie przynosiło skutków. W pozaszpitalnych zakażeniach MRSA takie postępowanie często było nieskuteczne. W wielu przypadkach konieczne było leczenie szpitalne, kilka wcześniej zdrowych osób zmarło.

Badania epidemiologiczne wykazały, że pozaszpitalne zakażenia MRSA szerzyły się od nosicieli przez kontakty skórne (np. w związku z urazami lub otarciami w czasie uprawiania sportu), drogą kropelkową (przez wydzieliny z płuc lub nosa) albo przez zanieczyszczone przedmioty, jak wspólny sprzęt sportowy, ręczniki, zabawki lub urządzenia na placach zabaw. Wykazano też, że pozaszpitalne szczepy MRSA różnią się genetycznie od tych, które wywoływały zakażenia szpitalne. Szczepy MRSA związane z zakażeniami pozaszpitalnymi są oporne na metycylinę i podobne antybiotyki (oksacylina, dikloksacylina, nafcylina) oraz na erytromycynę, ale są wrażliwe na wiele innych antybiotyków.


 

Następna strona
Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 21.05.2013

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.