Co to jest?

Jelito grube ma długość ok. 1,5 m, z czego większość stanowi okrężnica, która składa się z czterech części. Jest ona fragmentem przewodu pokarmowego, położonym za jelitem cienkim i przed odbytnicą. Okrężnica wchłania wodę, witaminy i sole mineralne z treści jelitowej, a także przechowuje i miesza treść jelitową, formuje stolec i usuwa niestrawione resztki pokarmowe.

Rak okrężnicy i rak odbytnicy noszą wspólną nazwą raka jelita grubego. Rak jelita grubego zajmuje drugie/ trzecie miejsce pod względem częstości zachorowań na nowotwory złośliwe u dorosłych ludzi i jest przyczyną ok. 11% zgonów z powodu nowotworów złośliwych. W większości przypadków, rak jelita grubego poprzedza wystąpienie łagodnych polipów - palczastych wypustek rosnących do światła jelita. Takie łagodne polipy dosyć często spotykane są u osób powyżej 50. roku życia. Polipy mogą jednak przechodzić w zmiany złośliwe, ze zdolnością naciekania prawidłowej tkanki jelit, mogą powodować niedrożność jelita, uniemożliwiając pasaż treści jelitowej i dawać przerzuty do innych części ciała.

Przyczyny rozwoju raka okrężnicy i odbytnicy nie są dokładnie poznane, ale ryzyko zachorowania jest wiązane z czynnikami genetycznymi, dietetycznymi i środowiskowymi. Wyższe ryzyko występowania raka jelita grubego stwierdza się u osób, które wcześniej chorowały na ten nowotwór lub osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku tej choroby, a także u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, innymi chorobami zapalnymi jelit lub niedoborami odporności. Rzadka choroba jaką jest dziedziczna polipowatość rodzinna jelit, powoduje wczesny rozwój wielu łagodnych polipów i prowadzi do rozwoju raka u prawie wszystkich dotkniętych osób, chyba, że usunie się jelito grube. Ryzyko rozwoju raka jelita grubego wzrasta wraz z wiekiem a także u chorych na inne  choroby nowotworowe. Do czynników zwiększających ryzyko występowaniu raka jelita grubego zalicza się również dietę z dużą zawartością tłuszczu i mięsa szczególnie, jeśli jest ona jednocześnie uboga w owoce, warzywa i błonnik. Czynniki środowiskowe obejmują palenie papierosów, otyłość i siedzący tryb życia.