Tłuszcz w kale

Inne nazwy: jakościowy lub ilościowy pomiar tłuszczu w kale; lipidy w kale; tłuszcz w kale z 72-godzinnej zbiórki; barwienie na obecność lipidów czerwienią olejową
Oficjalna nazwa: tłuszcz w kale – pomiar jakościowy lub ilościowy
Powiązane badania: Test wchłaniania ksylozy, Badania laboratoryjne w celiakii, Panel metaboliczny, Morfologia, Krew utajona w kale, Badania parazytologiczne, Trypsyna i chymotrypsyna, Trypsynogen, Chlorki w pocie, Mutacja genu mukowiscydozy, Elastaza w kale

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?

Badanie na obecność tłuszczu w kale zazwyczaj zleca się łącznie lub w następstwie innych badań kału i krwi, w celu wykrycia przyczyny przewlekłej biegunki oraz luźnych, cuchnących stolców tłuszczowych (biegunka tłuszczowa).

Inne badania kału to:

  • Badanie na krew utajoną w kale
  • Badania parazytologiczne – w celu wykrycia pasożytów
  • Badanie na obecność krwinek białych w kale
  • Badanie na obecność elastazy w kale – elastaza to enzym rozszczepiający białka, wytwarzany i wydzielany przez trzustkę; jest odporny na rozkład przez inne enzymy, przez co jest wydalany i można oznaczyć jego poziom w kale. Poziom elastazy obniża się w przypadku niewydolności trzustki.
  • Jakościowe oznaczenie tłuszczu w kale – wykonuje się je poprzez umieszczenie zawiesiny z kałem na szkiełku, dodanie barwnika tłuszczu i mikroskopową ocenę liczby i wielkości kulek kału obecnych w próbce.

W celu rozpoznania objawów zaburzeń wchłaniania można również wykonać badania krwi, takie jak:

Można również wykonać badania w kierunku mukowiscydozy:

Jeżeli wynik jakościowego oznaczenia tłuszczu w kale jest ujemny, można zlecić ilościowe badanie tłuszczu w kale z 72-godzinnej zbiórki, z następujących przyczyn:

  • Na kilka dni przed badaniem ilościowym oraz w dniu oddawania próbki konieczne jest, aby pacjent spożywał umiarkowanie dużą ilość tłuszczu dziennie, co pozwoli „sprowokować” zdolność wchłaniania przez organizm,
     
  • Tłuszcz nie jest wydalany z kałem w niezmiennym tempie i oznaczenie wykonane w materiale zmieszanym z 72 godzin pozwala uzyskać dokładniejszy obraz średniego wchłaniania i wydalania niż w pojedynczej próbce.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Badanie zleca się przede wszystkim, jeżeli u pacjenta występują objawy zaburzeń wchłaniania, takie jak:

  • Luźne, cuchnące stolce tłuszczowe (biegunka tłuszczowa)
  • Uporczywa biegunka
  • Bóle brzucha, skurcze, wzdęcia i gazy
  • Utrata wagi
  • Niedostateczny przyrost masy ciała (u dzieci).

Objawom tym mogą towarzyszyć inne, takie jak utrata wagi, zmęczenie, niedokrwistość i/lub niedobory składników odżywczych, takich jak żelazo lub witamina B12.
Jakościowe oznaczenie tłuszczu w kale można wykonać w celach przesiewowych. Jeżeli wynik jest dodatni, nie ma zazwyczaj potrzeby dodatkowego wykonywania badania ilościowego.

Jeżeli wynik testu jakościowego jest ujemny, a nadal zachodzi podejrzenie obecności nadmiaru tłuszczu w kale, można zlecić badanie ilościowe w kale z 72-godzinnej zbiórki.

do góry

Co oznacza wynik?

Dodatni wynik jakościowego oznaczenia tłuszczu w kale lub podwyższona ilość tłuszczu w kale w badaniu ilościowym z 72-godzinnej zbiórki wskazuje na prawdopodobieństwo nieprawidłowego wchłaniania tłuszczu i upośledzenie trawienia albo zaburzenia wchłaniania u pacjenta.

Zaburzenia wchłaniania występują w wielu chorobach i stanach klinicznych, takich jak:

Choroby mające wpływ na jelita:

Niewydolność trzustki spowodowana: 

Choroby przewodów żółciowych i/lub woreczka żółciowego

  • Nowotwór
  • Zwężenie lub zator przewodu żółciowego wspólnego, czyli głównego przewodu, przez który żółć jest transportowana z wątroby i woreczka żółciowego do jelit.

Inne badania laboratoryjne wykonywane równolegle mają zazwyczaj na celu wykrycie pierwotnej przyczyny zaburzeń wchłaniania.

Ujemny wynik jakościowego badania tłuszczu w kale nie zawsze wyklucza zaburzenia wchłaniania, więc zazwyczaj w jego następstwie wykonuje się badanie ilościowe.

W badaniu kału z 72-godzinnej zbiórki, niski poziom wydalanego tłuszczu zazwyczaj oznacza, że organizm prawidłowo trawi i wchłania tłuszcze i wskazuje na inną przyczynę objawów.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć?

Środki przeczyszczające, lewatywa, bar, olej mineralny, suplementy blokujące wchłanianie tłuszczu, włókna psyllium i substytuty tłuszczu mogą mieć wpływ na wyniki oznaczeń.

Dzieci nie mogą przyjmować tak samo dużych porcji tłuszczu dziennie jak dorośli i dlatego przygotowanie do badania wygląda u dziecka nieco inaczej, a wyniki oznaczeń kału ze zbiórki 72-godzinnej podawane są w wartościach procentowych. Wynik jest „współczynnikiem” porównującym ilość zjedzonego tłuszczu z ilością tłuszczu wydalonego w celu oceny ilości, która została wchłonięta.

Wprawdzie zbiórka kału w celu oceny ilościowej trwa zazwyczaj 72 godziny, czasami oznaczenie wykonuje się również w kale ze zbiórki 24- lub 48-godzinnej.

do góry
 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana22.05.2013

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.