Borelioza z Lyme - badania

Inne nazwy: Diagnostyka serologiczna boreliozy
Oficjalna nazwa: Przeciwciała IgM/IgG przeciw Borrelia burgdorferi
Powiązane badania: Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, Syfilis - badania

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?

Badanie wykonuje się, aby stwierdzić czy pacjent z objawami charakterystycznymi dla boreliozy z Lyme jest zakażony bakteriami Borrelia burgdorferi. Test wykonuje się w celu wykrycia w surowicy krwi pacjenta przeciwciał przeciw bakteriom wywołującym boreliozę z Lyme. Infekcja atakuje wiele narządów i u wielu pacjentów rozpoczyna się rumieniem wędrującym w miejscu ukłucia przez kleszcza i objawami przypominającymi grypę. Choroba może postępować i powodować wiele przewlekłych objawów, takich jak zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie stawów, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Ponieważ objawy boreliozy z Lyme są bardzo zróżnicowane a przeciwciała dla bakterii ją wywołujących mogą pojawić się dopiero po 4-6 tygodniu od kontaktu z kleszczem, zakażenie jest trudne do zdiagnozowania. Szczególne trudności w rozpoznaniu choroby występują w przypadku pacjentów, u których nie pojawia się rumień wędrujący ani wysypka plamista. Badanie krwi wykonuje się aby wykryć odpowiednie poziomy przeciwciał należące do immunoglobulin klasy M (IgM) i immunoglobulin klasy G (IgG), które tworzą się przeciw bakteriom Borrelia burgdorferi. Jeśli wyniki testów są ujemne, a objawy chorobowe utrzymują się, lekarz może zlecić badania ponownie, po kilku tygodniach. Test może wykryć także przeciwciała dla innych, podobnych bakterii, np. wywołujących kiłę (Treponem pallidum). Dlatego jeżeli wynik badania jest dodatni, należy wykonać dodatkowy test metodą Western blot, który potwierdzi obecność swoistych przeciwciał dla bakterii wywołujących boreliozę z Lyme.

Aby ocenić w jakiej fazie choroby jest pacjent - czy choroba postępuje, czy pacjent jest w fazie zdrowienia, wykonuje się badanie kolejnej próbki krwi i porównuje się poziom przeciwciał z wynikiem uzyskanym z pierwszej próbki krwi.

Jeśli występują objawy zakażenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, badania wykonuje się w płynie mózgowo-rdzeniowym.

Czasami wykonuje się testy opierające się na badaniu DNA bakterii, jak łańcuchowa reakcja polimerazowa (PCR), która jest bardzo czuła i wykrywa materiał genetyczny wywołującej zakażenie bakterii. Metoda PCR nie powinna być wykorzystywana w diagnostyce rutynowej ze względu na niedostateczną standaryzacje w diagnozowaniu zakażeń występujących na terenie Polski. PCR pozwala na wykrycie DNA Borrelia burgdorferi nie określając czy pochodzi z żywych czy z martwych komórek bakterii. Zatem dodatni wynik nie jest równoznaczny z aktywnym zakażeniem.

Rzadko pobiera się wycinek skóry (biopsja) w celu wykonania posiewu i wyhodowania bakterii Borrelia burgdorferi.

Wykrycie kretków Borrelia burgdorferi mikroskopowo lub poprzez hodowle jest trudne i obarczone wysokim odsetkiem wyników fałszywych.

Podsumowując, testy te pomagają lekarzowi potwierdzić diagnozę, a jej postawienie pozwala rozpocząć właściwe leczenie.

do góry
 

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Lekarz zleci badanie jeżeli u pacjenta występują charakterystyczne objawy związane z ukłuciem kleszcza, a przebywał on na terenach, na których występuje duża populacja kleszczy. Do objawów tych należą:

  • zmiana skórna, tzw. rumień wędrujący w miejscu ugryzienia lub wysypka plamista okalająca miejsce ugryzienia,
  • gorączka,
  • dreszcze,
  • ból głowy,
  • zmęczenie.

Nieleczona choroba postępuje, powodując okresowo pojawiające się bóle stawów, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, porażenie nerwu twarzowego, osłabienie i drętwienie kończyn górnych oraz dolnych, problemy z pamięcią, a sporadycznie - zaburzenia pracy serca oraz problemy ze wzrokiem. Dlatego jeżeli objawy są niejednoznaczne, mało charakterystyczne, jak objawy grypopodobne, drętwienia i bóle mięśni oraz stawów, włącznie z zapaleniem stawów, zmęczeniem, problemami kardiologicznymi i neurologicznymi, lekarz może zlecić badanie w celu wykluczenia bądź potwierdzenia boreliozy z Lyme.

Najpierw zlecane jest oznaczenie poziomu przeciwciał IgM i IgG w surowicy pacjenta. Jeżeli wynik jest dodatni lub niejednoznaczny, wykonywany jest dodatkowy test nazywany Western blot. Po kilku tygodniach bada się kolejną próbkę krwi i porównuje z poziomem przeciwciał oznaczonym w pierwszej próbce, w celu określenia stadium choroby. 

do góry
 

Co oznacza wynik?

U zdrowego dorosłego człowieka, który nigdy nie miał kontaktu z bakteriami Borrelia burgdorferi nie występują przeciwciała dla tych bakterii. Przeciwciała mogą pojawić się we krwi, od 3 do 30 dni po ukłuciu kleszcza.

Jeśli we krwi pacjenta występują przeciwciała IgM i IgG, a wynik testu Western blot jest pozytywny, pacjent prawdopodobnie choruje na boreliozę z Lyme. Jeśli poziom przeciwciał w kolejnej próbce krwi będzie wyższy niż w pierwszej, u pacjenta występuje aktywne zakażenie, wymagające leczenia.

Gdy we krwi pacjenta występują tylko przeciwciała IgM, pacjent może mieć wczesne stadium choroby lub może być to wynik fałszywie dodatni.

Jeżeli we krwi pacjenta nie wykryto przeciwciał IgM, a obecne są przeciwciała IgG i test Western blot jest dodatni, pacjent prawdopodobnie ma późne stadium choroby lub chorował na boreliozę z Lyme w przeszłości.

Jeśli we krwi pacjenta nie wykryto przeciwciał IgM ani IgG, prawdopodobnie objawy chorobowe mają inną przyczynę lub przeciwciał jest jeszcze zbyt mało by je wykryć. W takim przypadku lekarz zastosuje leczenie na podstawie wywiadu epidemiologicznego i objawów. Może też zlecić powtórne badanie po kilku tygodniach.
Podsumowując, w tabeli zgromadzono możliwe do uzyskania wyniki testów w kierunku boreliozy z Lyme i podano ich interpretację.

 

Przeciwciała IgM

Przeciwciała IgG

Western blot

Interpretacja wyniku

Występują

Występują

Dodatni

Prawdopodobnie pacjent choruje na boreliozę z Lyme

Występują

Nie występują

Ujemny

Wczesne stadium choroby lub wynik fałszywie dodatni

Nie występują

Występują

Dodatni

Późne stadium choroby lub pacjent w przeszłości chorował na boreliozę z Lyme

Nie występują

Nie występują

Zwykle nie jest wykonywany jeśli nie występują przeciwciała IgM ani IgG

Pacjent nie choruje na boreliozę z Lyme, a objawy mają inną przyczynę lub poziom przeciwciał przeciw Borrelia burgdorferi jest zbyt niski do wykrycia

 

Wynik dodatni w metodzie PCR nie jest równoznaczny z aktywnym zakażeniem. PCR pozwala na wykrycie DNA Borrelia burgdorferi nie określając czy pochodzi z żywych czy z martwych komórek bakterii. Wynik ujemny w reakcji PCR oznacza, że prawdopodobnie pacjent nie choruje na boreliozę z Lyme, lub było zbyt mało DNA bakteryjnego w badanej próbce pobranej od pacjenta.

do góry
 

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Przeciwciała IgG mogą utrzymywać się we krwi bardzo długo i dlatego u ludzi, którzy byli wcześniej zakażeni wyniki testów mogą być dodatnie chociaż nie są oni chorzy na boreliozę z Lyme.

Borrelia burgdorferi należy do grupy bakterii nazywanych krętkami. Inne choroby wywołane przez krętki (kiła, leptospiroza) mogą powodować występowanie wyników fałszywie dodatnich, podobnie jak zakażenie wirusem HIV, mononukleoza, choroby autoimmunologiczne. Również antybiotyki mogą wpływać na wyniki testów i dlatego jeżeli było się leczonym antybiotykami przed wykonaniem testów w kierunku boreliozy z Lyme należy o tym poinformować lekarza.

do góry


 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana21.01.2013

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.