Witamina D

Inne nazwy: Witamina D2, Witamina D3, Kalcydiol, Kalcytriol
Oficjalna nazwa: 25-hydroksy-witamina D3 (kalcydiol), 25-hydroksykolekalciferol, 1.25-dihydroksy-witamina D3 (kalcytriol)
Powiązane badania: Wapń, Fosforan, PTH, Magnez

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?


 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Stężenie witaminy D oznacza się, aby ustalić, czy osłabienie i zniekształcenie kości lub nieprawidłowy metabolizm wapnia (nieprawidłowe wyniki oznaczeń wapnia, fosforu lub PTH) jest spowodowany niedoborem lub nadmiarem tej witaminy.

Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach i wchłaniana w jelitach tak jak one, dlatego czasem oznacza się jej stężenie dla oceny przebiegu chorób, które zaburzają wchłanianie tłuszczów, np. mukowiscydozy lub choroby Leśniowskiego-Crohna oraz u pacjentów u których wykonano zabieg chirurgiczny na żołądku i mogą powodować niewystarczające wchłanianie witaminy D. Stężenie witaminy D oznacza się też, aby ocenić skuteczność suplementacji witaminy D, wapnia, fosforu i/lub magnezu.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Badanie stężenia kalcydiolu lub kalcytriolu można zlecić, jeśli u pacjenta stwierdzono nieprawidłowe poziomy we krwi: wapnia, fosforu i/lub magnezu albo pojawiły się objawy choroby kości.

25-hydroksywitamina D

Oznaczenia stężenia 25(OH)D (kalcydiolu) wykonuje się zwykle w celu potwierdzenia ewentualnego niedoboru witaminy D, jeżeli u pacjenta wystąpiły objawy niedoboru witaminy D, takie jak zniekształcenie kości u dzieci (krzywica) lub osłabienie, rozmiękanie i złamania kości u dorosłych (osteomalacja). Niedobór witaminy D występuje znacznie częściej niż sądzono. W niektórych badaniach wykazano, że 50% osób starszych i kobiet leczonych ze względu na występowanie osteoporozy ma niedobór witaminy D. Oznaczenie 25(OH)D zleca się często zanim zastosuje się u pacjenta terapię przeciw anty-resorpcyjną (w osteoporozie). W przypadku niektórych leków podawana jest dawka witaminy D jaka powinna być stosowana w suplementacji.


1,25-dihydroksywitamina D

Badanie polegające na pomiarze stężenia kalcytriolu wykonuje się w przypadku stwierdzenia wysokiego stężenia wapnia albo jeżeli pacjent cierpi na takie choroby jak sarkoidoza lub niektóre chłoniaki, w których kalcytriol może być wytwarzany w zwiększonych ilościach.

Oznaczenie stężenia tej formy witaminy D może być przydatne gdy podejrzewa się niedobór enzymu 1-alfahydroksylazy przekształcającej 25(OH)D w kalcytriol. Także w rozpoznaniu lub ocenie zaburzeń czynności przytarczyc, ponieważ parathormon jest niezbędny do aktywacji tej witaminy. Badanie to wykonuje się także w przypadku pacjentów wymagających suplementacji witaminy D, wapnia, fosforu lub magnezu, w celu oceny skuteczności leczenia.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale  Zakresy referencyjne i ich znaczenie. 

Ze względu na różnice metodyczne oznaczania witaminy D dotychczas nie ustalono powszechnie obowiązującego zakresu referencyjnego. Powinno się oznaczać całkowitą witaminę D (D2 + D3). Aktualnie nie ma ogólnoświatowej zgody co do wartości oznaczających niedobór witaminy D. W Polsce jako stężenie optymalne dla dorosłych przyjmuje się wartość powyżej 30 ng/mL.

25-hydroksywitamina D


Niskie stężenie kalcydiolu we krwi może oznaczać, że wytwarzanie witaminy D pod wpływem promieni słonecznych i jej ilości przyjmowane w diecie są zbyt małe w stosunku do potrzeb organizmu, lub że wchłanianie jelitowe tej witaminy jest zaburzone albo, że wątroba nie przekształca do kalcydiolu (i nie uwalnia do krwi) wystarczających ilości witaminy D. Niekiedy leki wykorzystywane w napadach drgawek, szczególnie fenytoina, mogą zaburzać powstawanie kalcydiolu w wątrobie.

Jest coraz więcej dowodów, że niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko pewnych nowotoworów, zaburzeń immunologicznych i chorób sercowo-naczyniowych.

Wysokie stężenie kalcydiolu zwykle jest związane z nadmierną podażą witaminy D w tabletkach lub w formie innych dodatków dietetycznych.


1,25-dihydroksywitamina D

Niskie stężenie kalcytriolu często jest związany z chorobą nerek i jest jednym z najwcześniejszych objawów niewydolności tego narządu.
Wysokie stężenie kalcytriolu może wystąpić w przypadku chorób charakteryzujących się nadmierną syntezą parathormonu lub, w których kalcytriol jest wytwarzany poza nerkami (np. sarkoidoza lub niektóre chłoniaki).

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć?
 

Wysokie stężenie witaminy D i wapnia może prowadzić do zwapnień i uszkodzenia niektórych narządów, np. nerek lub naczyń krwionośnych, ponieważ organizm próbuje obniżyć poziom wapnia we krwi odkładając fosforan wapnia w narządach.

Niskie stężenie magnezu może skutkować zmniejszeniem zawartości wapnia we krwi, które jest oporne na leczenie witaminą D i nie zależy od PTH. W takiej sytuacji, aby przywrócić równowagę, trzeba podać równocześnie magnez i wapń.

do góry


 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana08.08.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.