SHBG

Inne nazwy: Globulina wiążąca testosteron-estrogeny (TeBG)
Oficjalna nazwa: Globulina wiążąca hormony płciowe
Powiązane badania: Testosteron, LH, Albumina, Prolaktyna

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 


W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Oznaczenie stężenia SHBG jest pomocne dla oceny stężenia androgenów - męskich hormonów płciowych. U mężczyzn głównym problemem jest niedobór testosteronu, podczas gdy u kobiet - jego nadmierne wytwarzanie. Oznaczenie stężenia całkowitego testosteronu może zostać zlecone jako samodzielne badanie lub też razem z oznaczeniem stężenia SHBG, co pozwala na określenie poziomu biodostępnego testosteronu. U dorosłych mężczyzn stężenia SHBG i testosteronu wykonuje się w celu diagnostyki przyczyny bezpłodności, obniżonego libido oraz zaburzeń erekcji zwłaszcza, gdy wyniki pomiaru stężenia całkowitego testosteronu nie są spójne z objawami klinicznymi.

U kobiet niewielkie ilości testosteronu są syntetyzowane w jajnikach i nadnerczach, niemniej, nawet niewielki wzrost stężenia tego hormonu może zaburzyć równowagę hormonalną i być przyczyną objawów, takich jak brak miesiączki, niepłodność, trądzik, hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego na twarzy i innych częściach ciała). Wymienione objawy obserwuje się także w zespole policystycznych jajników, schorzeniu, które charakteryzuje się nadmierną syntezą androgenów. Oznaczenie stężenia SHBG i testosteronu może być pomocne w rozpoznaniu nadmiernej syntezy testosteronu oraz obniżonego stężenia SHBG.

Zarówno u kobiet jak i u mężczyzn oznaczenie stężenia: wolnego testosteronu, albuminy oraz prolaktyny, estradiolu, LH (hormon luteinizujący) może być pomocne w ocenie równowagi hormonalnej.

Wyniki oznaczenia stężenia całkowitego testosteronu i SHBG wykorzystuje się także do określenia stężenia wolnych androgenów, poprzez obliczenie Indeksu Wolnych Androgenów (FAI).

FAI = całkowity testosteron/SHBG.

FAI odzwierciedla stężenie testosteronu nie związanego z SHBG. U mężczyzn obniżenie stężenia testosteronu powoduje wzrost SHBG zatem FAI lub pomiar biodostępnego testosteronu są często zlecane aby ocenić niskie stężenie wolnego testosteronu, które może powodować zaburzenia popędu seksualnego, utratę masy mięśniowej i masy kostnej lub czasami zaburzenia erekcji. Podwyższona wartość FAI może być przydatna w ocenie alopecji (łysienia) na podłożu zaburzeń stężenia androgenów, hirsutyzmu i trądzika gdy stężenie testosteronu jest prawidłowe

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Obecnie badanie stężenia SHBG nie jest wykonywane rutynowo. Uważa się, że w większości przypadków oznaczenie stężenia całkowitego testosteronu (oraz wolnego testosteronu) dostarcza wystarczających informacji. Oznaczenie stężenia SHBG wykonuje się najczęściej, gdy wyniki badania stężenia całkowitego testosteronu wydają się być niespójne z objawami klinicznymi, takimi jak obniżone libido u mężczyzn i hirsutyzm u kobiet. Oznaczenie SHBG wykonuje się także w sytuacji gdy zmiany jego stężenia mogą wpływać na stężenie innych oznaczanych hormonów np.: estrogenów.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale   Zakresy referencyjne i ich znaczenie.  

Zwiększone stężenie SHBG wskazuje najprawdopodobniej, że stężenie wolnego testosteronu dostępnego dla tkanek jest mniejsze niż by to wynikało z ilości oznaczonego testosteronu całkowitego. Z kolei obniżone stężenia SHBG sugeruje, że większa część całkowitego testosteronu jest "biodostępna" (nie jest związana z SHBG).

Te informacje mogą mieć znaczenie dla całkowitej oceny stanu pacjenta z objawami wskazującymi na nadmierne lub niewystarczające wytwarzanie hormonów płciowych.

Nadmiar SHBG może towarzyszyć stanom takim jak:

  • Choroba wątroby
  • Nadczynność tarczycy
  • Zaburzenia odżywiania (np. anoreksja)
  • Przyjmowanie estrogenu (hormonalna terapia zastępcza i antykoncepcja doustna)
  • Spowolnione wytwarzanie hormonów płciowych (hipogonadyzm)

Niedobór SHBG występuje w stanach takich jak:

  • Otyłość
  • Zespół jajników policystycznych
  • Niedoczynność tarczycy
  • Hirsutyzm
  • Przyjmowanie androgenów (steroidów)
  • Trądzik
  • Choroba Cushinga
     

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Stężenia SHBG są podwyższone fizjologicznie u dzieci obojga płci. Po okresie dojrzewania, stężenia tej globuliny zmniejszają się, a tendencja ta jest bardziej wyraźna u chłopców. U dorosłych stężenia SHBG utrzymują się na stałym poziomie. Wzrost stężenia SHGB z jednoczesnym obniżaniem stężenia całkowitego testosteronu obserwuje się u starszych mężczyzn. U kobiet po menopauzie stężenia SHBG, testosteronu i estrogenów obniżają się, gdyż wygasła czynność jajników.

Biodostępny testosteron jest interesującym zagadnieniem zarówno dla lekarzy jak i badaczy. Może być oznaczony po usunięciu testosteronu związanego z SHBG z pobranej próbki krwi i analizie pozostałej części. Oceny można również dokonać poprzez wyliczenie Indeksu Wolnych Androgenów (patrz wyżej).

do góry


 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana07.08.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.