Lp(a)

Inne nazwy: Lipoproteina (a) małe
Oficjalna nazwa: Lipoproteina (a)
Powiązane badania: Profil lipidowy, Homocysteina, hs-CRP, Apo A, Apo B, Cholesterol, LDL Cholesterol

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?


 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Oznaczenie stężenia Lp(a) zleca się, u osób z grupy zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych obciążonych wywiadem rodzinnym wraz z innymi testami lipidowymi jako badanie uzupełniające w kierunku czynników ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Stężenie Lp(a) jest uwarunkowane genetycznie i nie ulega zbyt wielkim wahaniom przez całe życie. Nie podlega leczeniu, ponieważ nie reaguje na zmianę trybu życia ani przyjmowane leki. Dlatego też wysokie stężenie Lp(a) może wskazywać na konieczność włączenia bardziej agresywnego leczenia innych czynników ryzyka.
Stany kliniczne, które mogą przyczyniać się do wzrostu stężenia Lp(a) to między innymi niedobór estrogenów, hipercholesterolemia rodzinna (choroba dziedziczna, w której dochodzi do podwyższenia stężenia cholesterolu we krwi), znaczna niedoczynność tarczycy, niekontrolowana cukrzyca, przewlekła niewydolność nerek oraz zespół nerczycowy.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Oznaczenie Lp(a) nie jest rutynowo zlecane jako część profilu lipidowego ale może zostać zlecone wraz z kilkoma innymi markerami sercowymi (jak hs-CRP, homocysteina) w przypadku występowania w rodzinie pacjenta przedwczesnej choroby niedokrwiennej serca gdy nie występuje podwyższone stężenie cholesterolu LDL i obniżone stężenie cholesterolu HDL lub w przypadku podejrzenia wrodzonej hipercholesterolemii.


Czasami oznaczenia zleca się również u osób z chorobą serca lub naczyń, szczególnie w przypadku prawidłowego lub tylko nieznacznie podwyższonego stężenia lipidów. Ponieważ u około 50% chorych z atakiem serca stężenie cholesterolu jest prawidłowe, lekarze zaczynają również brać pod uwagę inne czynniki, które mogą mieć wpływ na choroby serca. Uważa się, że podwyższone stężenie Lp(a) może powodować pogorszenie przebiegu innych chorób serca i naczyń.

Oznaczenie może być wykonane również po udarze lub epizodzie wieńcowym u osoby z prawidłowym lub nieznacznie podwyższonym poziomem lipidów.
Czasami oznaczenie Lp(a) zleca się u kobiet po okresie przekwitania w celu ustalenia, czy wzrost Lp(a) (powiązany z malejącym stężeniem estrogenów) nie stanowi dodatkowego czynnika ryzyka wystąpienia choroby niedokrwiennej serca.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale  Zakresy referencyjne i ich znaczenie. 

Stężenie Lp(a) jest uwarunkowane genetycznie i nie podlega zbyt dużym wahaniom. Nie zależy również od stylu życia ani od większości przyjmowanych leków.
Wysokie stężenie Lp(a) zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego (choroba niedokrwienna i udar mózgu) i może wystąpić u osób z prawidłowym profilem lipidowym. Uważa się, że podwyższone stężenie Lp(a) może być, niezależnym od stężenia lipidów, czynnikiem ryzyka chorób serca.

Jednak niektóre stany kliniczne nie mające podłoża genetycznego mogą prowadzić do podwyższenia stężenia Lp(a). Są to między innymi niedobór estrogenów, hipercholesterolemia rodzinna, znaczna niedoczynność tarczycy, niekontrolowana cukrzyca, przewlekła niewydolność nerek oraz zespół nerczycowy. Niskie stężenie Lp(a) nie powoduje żadnych komplikacji a wiele osób ma niewykrywalne stężenie Lp(a) we krwi.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Amerykański Narodowy Program Edukacji Cholesterolowej (NCEP) w swoich zaleceniach „Adult Treatment Panel III” (strona II – 21, dostępne w języku angielskim w formacie PDF) uznaje możliwą przydatność Lp(a), lecz nie zaleca badań przesiewowych na szeroką skalę. Narodowa Akademia Biochemii Klinicznej (NACB) w swoich wytycznych dotyczących nowych markerów choroby sercowo-naczyniowej i udaru również zaleca przeprowadzanie badań u osób z wywiadem rodzinnym w kierunku chorób serca o podłożu miażdżycowym o wczesnym początku i/lub hiperlipidemii, lub u osób w grupie bezpośredniego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, lecz nie w celach przesiewowych.

Stężenie Lp(a) jest genetycznie uwarunkowane i trudne do zmiany. Udowodniono, że niacyna (kwas nikotynowy) i estrogeny nieco obniżają stężenie Lp(a), lecz ich działanie jest krótkotrwałe i nie wpływa na zmniejszenie ryzyka. Dlatego nie zaleca się leczenia farmakologicznego w celu obniżania poziomu Lp(a). Sugeruje się natomiast, że w przypadku podwyższonego stężenia Lp(a) należy szczególny nacisk położyć na obniżenie stężenia cholesterolu o niskiej gęstości (LDL -"zły" cholesterol), co może pomóc w zmniejszeniu ryzyka.

Stężenia lipidów nie powinno się oznaczać podczas gorączki, w czasie infekcji, w ciągu czterech tygodni po ostrym zawale serca, udarze, operacji, bezpośrednio po nadmiernym spożyciu alkoholu, u osób z niewyrównaną cukrzycą, w ciąży oraz podczas gwałtownej utraty masy ciała.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana18.07.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.