IGF-1

Inne nazwy: Somatomedyna C
Oficjalna nazwa: Insulinopodobny czynnik wzrostu - 1
Powiązane badania: Hormon wzrostu, Glukoza

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

IGF-1 służy jako pomoc w rozpoznaniu przyczyny zaburzeń wzrostu oraz w celu oceny czynności przysadki, a także do monitorowania leczenia niedoboru/ nadmiaru hormonu wzrostu.

Nie stanowi o rozpoznaniu niedoboru hormonu wzrostu lecz można je zlecić łącznie z badaniem stymulacji hormonu wzrostu, w celu uzyskania dodatkowych informacji. Stężenie IGF-1 oraz oznaczenie GH może również dostarczyć informacji dotyczących niewrażliwości na GH. Przed wykonaniem ostatecznych oznaczeń GH, jeżeli stężenie IGF-1 u pacjenta jest prawidłowe dla jego wieku i płci, wyklucza się niedobór GH i nie ma konieczności wykonywania ostatecznych oznaczeń.

Oznaczenie IGF-1 można zlecić łącznie z innymi badaniami hormonów przysadki, takimi jak oznaczenie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), w celu rozpoznania niedoczynności przysadki. Może ono również służyć w celu monitorowania skuteczności leczenia niedoborów hormonu wzrostu i niewrażliwości na hormon wzrostu. Jednak stężenia IGF-1 nie oznacza się rutynowo w celu monitorowania leczenia GH u dzieci z niedoborem GH. Najlepszym wskaźnikiem skuteczności leczenia jest obserwacja szybkości wzrostu oraz wzrostu bezwzględnego.

Oznaczenie IGF-1 oraz test hamowania GH mogą służyć wykryciu guza przysadki wytwarzającego hormon wzrostu. Obecność guza przedniego płata przysadki oraz jego umiejscowienie potwierdza się następnie przy pomocy badań obrazowych. W przypadku konieczności leczenia chirurgicznego poziom GH i IGF-1 oznacza się po usunięciu guza, w celu sprawdzenia, czy został on usunięty w całości. W celu obniżenia syntezy hormonu wzrostu i przywrócenia prawidłowego stężenia IGF-1, można dodatkowo zastosować leczenie farmakologiczne i/lub radioterapię. Oznaczenie IGF-1 może służyć do sprawdzenia skuteczności tego leczenia - oznaczenia wykonuje się w regularnych odstępach czasu przez kilka lat, co pozwala na monitorowanie wytwarzania GH i wykrycie wznowy.

do góry


W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Oznaczenie IGF-1 zleca się wraz z próbami czynnościowymi (testem stymulacji GH) w badaniu GH, u dzieci z objawami niedoboru GH, takimi jak powolny wzrost lub niski wzrost. Oznaczenie to można również wykonać u osoby dorosłej z podejrzeniem niedoboru GH i objawami klinicznymi jak obniżona gęstość kości, objawy osłabienia, niekorzystne zmiany profilu lipidowego oraz obniżona wydolność fizyczna. Jednak rutynowo nie oznacza się IGF-1 u dorosłych z tymi objawami gdyż niedobór GH i w konsekwencji niedobór IGF-1 bardzo rzadko są przyczyną tych chorób.


Badanie IGF-1 można zlecić w przypadku podejrzenia niedoczynności przysadki mózgowej oraz dodatkowo w celu monitorowania pacjentów leczonych hormonem wzrostu.

Jednak stężenia IGF-1 nie oznacza się rutynowo w celu monitorowania leczenia GH u dzieci z niedoborem GH. Najlepszym wskaźnikiem skuteczności leczenia jest obserwacja szybkości wzrostu oraz wzrostu bezwzględnego.

Oznaczenie IGF-1 można zlecić łącznie z testem hamowania GH u dziecka z objawami gigantyzmu, u dorosłego z objawami akromegalii i/lub w przypadku podejrzenia niedoczynności przysadki mózgowej.

Po chirurgicznym usunięciu guza przysadki wytwarzającego hormon wzrostu zleca się oznaczenie GH i IGF-1 w celu ustalenia, czy został on usunięty w całości. Oznaczenie IGF-1 zleca się również w regularnych odstępach czasu u pacjentów w trakcie leczenia farmakologicznego lub i/lub radioterapii, przeprowadzanej po usunięciu guza.

Oznaczenie stężenia IGF-1 można wykonywać w regularnych odstępach czasu przez kilka lat, w celu monitorowania wytwarzania GH i wykrycia wznowy.

do góry


Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale   Zakresy referencyjne i ich znaczenie.

Prawidłowe stężenie IGF-1 należy rozpatrywać w kontekście obrazu klinicznego. U niektórych pacjentów z niedoborem GH stężenie IGF-1 nadal jest prawidłowe.

W przypadku obniżonego stężenia IGF-1 istnieje duże prawdopodobieństwo występowania niedoboru GH lub niewrażliwości na GH. U dzieci niedobór ten może spowodować niski wzrost i opóźniony rozwój, co można leczyć przy pomocy suplementacji hormonu wzrostu. Prawidłowe stężenie GH u dorosłych jest wprawdzie niższe niż u dzieci, ze względu na to, że wraz z wiekiem spada jego produkcja, jednak w przypadku obniżonego stężenia IGF-1 spowodowanego niewrażliwością na hormon wzrostu lub jego niedoborem, należy podjąć leczenie.

W przypadku obniżonego stężenia IGF-1, które spowodowane jest obniżeniem czynności przysadki, należy poddać ocenie kilka hormonów przysadkowych, a w przypadku ich niedoborów zastosować odpowiednią suplementację. Słabsza czynność przysadki może być spowodowana wadami wrodzonymi lub uszkodzeniem przysadki w wyniku urazów, infekcji lub stanów zapalnych.

Obniżone stężenie IGF-1 może również wystąpić w stanach niedożywienia (również w przypadku anoreksji), przewlekłych chorobach nerek lub wątroby, występowania nieaktywnych form GH oraz w przypadku wysokich dawek estrogenów.

Podwyższone stężenie IGF-1 wskazuje zazwyczaj na wzmożone wytwarzanie hormonu wzrostu. Ponieważ poziom GH ulega wahaniom dobowym, stężenie IGF-1 odzwierciedla uśrednioną aktywność GH, a nie jego faktyczne stężenie we krwi. Dzieje się tak do momentu, kiedy osiągnięta zostanie maksymalna zdolność wątroby do wytwarzania IGF-1. W przypadku wysoce wzmożonego wytwarzania GH, stężenie IGF-1 stabilizuje się na poziomie maksymalnym.

Podwyższone stężenie GH i IGF-1 jest stanem prawidłowym w okresie pokwitania i w ciąży. W innych przypadkach jest ono najczęściej spowodowane nowotworami przysadki mózgowej (zazwyczaj nie są one złośliwe). Jeżeli aktywność innych hormonów przysadki również jest nieprawidłowa, świadczy to o nadczynności całego narządu. Jeżeli po chirurgicznym usunięciu guza przysadki poziom IGF-1 nadal jest podwyższony, może to oznaczać, że operacja nie powiodła się. Spadek stężenia IGF-1 w wyniku leczenia farmakologicznego i/lub radioterapii po operacji oznacza, że leczenie spowodowało obniżenie wytwarzania GH. Jeśli stężenie IGF-1 się normalizuje oznacza to, że dana osoba nie wytwarza już nadmiernej ilości hormonu wzrostu. Ponowny wzrost stężenia, po okresie długotrwałego monitorowania, może oznaczać wznowę nowotworu przysadki.

do góry


Co jeszcze należy wiedzieć? 

Jeżeli stężenie IGF-1 jest prawidłowe, ale nadal zachodzi podejrzenie niedoboru GH, w celu potwierdzenia rozpoznania lekarz może zlecić kolejne badanie – IGFBP-3 (białko wiążące insulinopodobny czynnik wzrostu 3). Niemalże całe IGF-1 we krwi wiąże się z białkiem wiążącym, z czego najczęściej występującą formą jest IGFBP-3.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana28.08.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.