GGT

Inne nazwy: gamma-glutamylotranspeptydaza, GGTP
Oficjalna nazwa: gamma-glutamylotransferaza
Powiązane badania: AST, ALP, ALT, Bilirubina, Wskaźniki funkcji wątroby, Etanol

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?


 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Aktywność gamma-glutamylotransferazy (GGT) można wykorzystać w celu ustalenia przyczyny podwyższonej aktywności fosfatazy zasadowej (ALP). Aktywność obydwu enzymów wzrasta w chorobach dróg żółciowych oraz niektórych chorobach wątroby, lecz w przypadku choroby kości wzrasta tylko aktywność ALP, więc jeżeli u osoby z podwyższonym wynikiem ALP aktywność GGT jest prawidłowa, przyczyną jest najprawdopodobniej choroba kości.

Oznaczenie GGT czasami wykorzystuje się jako pomocnicze w wykryciu chorób wątroby oraz zatorów w drogach żółciowych. Oznaczenie zazwyczaj zleca się w połączeniu z innymi badaniami wątrobowymi, takimi jak ALT, AST, ALP i bilirubina, lub w następstwie tych badań. Podwyższona aktywność GGT może wskazywać na uszkodzenie wątroby, lecz nie pozwala stwierdzić przyczyny ani stopnia uszkodzenia. Aktywność GGT wzrasta w chorobach wątroby, lecz również w wyniku spożywania alkoholu i/lub innych chorób takich jak zastoinowa niewydolność serca.

Oznaczenie GGT można również wykorzystać, jako badanie przesiewowe w kierunku przewlekłego nadużywania alkoholu (aktywność wzrasta u około 75% osób przewlekle nadużywających alkoholu). Czasami służy również w celu monitorowania spożywania i/lub nadużywania alkoholu u osób leczących alkoholizm lub alkoholowe zapalenie wątroby.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 
 
Oznaczenie ALP zleca się jako element rutynowego panelu wątrobowego, jako badanie przesiewowe w kierunku uszkodzenia wątroby, nawet przy braku objawów. Jeżeli wynik jest podwyższony, przy prawidłowym wyniku innych oznaczeń wchodzących w skład panelu wątrobowego, takich jak AST i ALT, można zlecić oznaczenie GGT w celu stwierdzenia, czy podwyższona aktywność ALP jest wynikiem choroby kości czy choroby wątroby.

Zwykle lekarz zleca GGT wraz z innymi badaniami, gdy podejrzewa u pacjenta chorobę wątroby oraz gdy aktywność fosfatazy alkalicznej(ALP) jest podwyższona.
Do objawów chorób wątroby należą: żółtaczka, nudności, wymioty, utrata apetytu, puchlina brzuszna, ból brzucha, ciemno zabarwiony mocz, jasne stolce, świąd skóry i osłabienie.

Aktywność GGT jest podwyższona w większości chorób, które powodują ostre uszkodzenie wątroby lub dróg żółciowych, ale oznaczenie GGT raczej nie pomaga w wyjaśnieniu przyczyny choroby. Dlatego używanie GGT jest kontrowersyjne i wytyczne amerykańskich towarzystw medycznych nie zalecają rutynowego badania GGT. Wytyczne te stwierdzają, że oznaczenie GGT może być przydatne do różnicowania przyczyn podwyższonej aktywności ALP. U nałogowych alkoholików podejmujących leczenie oznaczenia GGT mogą być używane do oceny, czy osoby te przestrzegają abstynencji.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zalezą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w rozdziale  Zakresy referencyjne i ich znaczenie. 

Niska lub prawidłowa aktywność GGT zazwyczaj nie jest niepokojąca. Taki wynik oznacza, że choroba wątroby jest mało prawdopodobna lub, że osoba nie spożywała alkoholu. Wzrost ALP przy niskiej lub prawidłowej GGT przemawia za chorobą kości.

Podwyższona aktywność GGT wskazuje na uszkodzenie wątroby, ale nie pozwala określić jego przyczyny. Ogólnie im wyższa aktywność GGT we krwi, tym większy stopień uszkodzenia wątroby. Przyczyną wysokiego poziomu GGT może być choroba wątroby, ale także zastoinowa niewydolność serca, spożycie alkoholu oraz używanie różnych leków (w tym dostępnych bez recepty), m.in. leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych (tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, NLPZ), leków obniżających poziom lipidów, antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych, blokerów receptora histaminowego (używanych do hamowania wydzielania kwasu żołądkowego), leków przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych oraz hormonów (np. testosteronu). Doustne środki antykoncepcyjne oraz klofibrat mogą obniżać aktywność GGT.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Aktywność GGT może wzrastać w przypadku niewydolności serca. Badania wykazały, że u osób z podwyższoną aktywnością GGT występuje wyższe ryzyko zgonu z powodu chorób serca, lecz nie ustalono jeszcze przyczyny tej zależności.

Nawet niewielkie ilości alkoholu spożyte w ciągu 24 godz. przed pobraniem krwi mogą spowodować wzrost GGT. W takim przypadku wskazane jest powtórzenie badania.

Palenie papierosów może powodować wzrost GGT.
Aktywność GGT wzrasta z wiekiem u kobiet, ale nie u mężczyzn natomiast zawsze jest nieco wyższa u mężczyzn niż u kobiet.

do góry


 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana12.07.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.