Ferrytyna

Inne nazwy:
Oficjalna nazwa: Ferrytyna w surowicy
Powiązane badania: Żelazo w surowicy, TIBC, UIBC, Transferyna, Wskaźniki gospodarki żelazem, Morfologia, Hematokryt, Hemoglobina

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Ferrytynę oznacza się, aby sprawdzić, jak dużo żelaza zostało zmagazynowane w organizmie. Często wykonuje się oznaczenie ferrytyny w panelu badań wspólnie ze stężeniem żelaza oraz całkowitą zdolnością wiązania żelaza (CZWŻ, TIBC) w celu wykrycia lub oceny ciężkości niedoboru lub nadmiaru żelaza.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Oznaczanie ferrytyny może zostać zlecone, jeśli w morfologii krwi obwodowej stwierdza się obniżone stężenie hemoglobiny i hematokrytu, a szczególnie jeśli czerwone krwinki (erytrocyty) są mniejsze i zawierają mniej hemoglobiny niż normalnie (tzn. występuje mikrocytoza i niedobarwliwość, co sugeruje występowanie niedokrwistości z niedoboru żelaza.

We wczesnej fazie niedobór żelaza przebiega bezobjawowo. Jeśli u pacjenta nie występują inne schorzenia objawy mogą się pojawić dopiero wtedy, gdy dojdzie do spadku stężenia hemoglobiny poniżej określonej wartości (około 10 g/dl). Dopiero po wyczerpaniu puli magazynowej żelaza może dojść do pojawienia się objawów, które skłonią lekarza do zlecenia oznaczenia ferrytyny i innych wskaźników gospodarki żelazem. Do najczęstszych objawów niedokrwistości z niedoboru żelaza należą:

  • przewlekłe zmęczenie/wyczerpanie
  • zawroty głowy
  • osłabienie
  • bóle głowy.

Przy znacznym niedoborze żelaza może wystąpić zadyszka, dzwonienie w uszach, senność i drażliwość. W ciężkiej niedokrwistości występują dodatkowo bóle głowy, ból w klatce piersiowej, bóle nóg a nawet zaburzenia pracy serca. U dzieci może dojść do upośledzenia zdolności poznawczych i trudności w nauce. Oprócz ogólnych objawów niedokrwistości stwierdza się objawy charakterystyczne dla niedoboru żelaza. Należą do nich spaczone łaknienie (przemożna chęć spożywania nietypowych substancji na przykład korzenia lukrecji, kredy, gliny, ziemi), uczucie palenia języka lub wygładzenie powierzchni języka, pęknięcia kącików ust, łyżeczkowate wgłębienia paznokci u palców dłoni i stóp.

Oznaczenie ferrytyny i innych wskaźników gospodarki żelazem zleca się także przy objawach sugerujących hemochromatozę. Objawy kumulacji żelaza w organizmie są różne u różnych osób, ale pogłębiają się z czasem. Należą do nich między innymi:

  • bóle stawów
  • zmęczenie, osłabienie
  • brak energii
  • bóle brzucha
  • zanik libido
  • zaburzenia pracy serca.

do góry

Co oznacza wynik?

UWAGA: Dla tego oznaczenia nie ustalono standardowych przedziałów referencyjnych. Ze względu na to, że wartości referencyjne zależą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach. Wynik powinien zawierać przedział referencyjny dla konkretnego oznaczenia. LabTests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat przedziałów referencyjnych są dostępne w rozdziale Przedziały referencyjne i ich znaczenie.

Oznaczanie stężenia ferrytyny w surowicy zwykle łączy się z badaniem innych wskaźników gospodarki żelazem. W poniższej tabeli zestawiono zmiany wskaźników obserwowane w różnych zaburzeniach.

Choroba/zaburzenie

Żelazo w surowicy

TIBC/Transferyna

UIBC

Wysycenie transferyny (%)

Ferrytyna

Niedobór żelaza

Niskie

Wysokie

Wysokie

Niskie

Niskie

Hemochromatoza

Wysokie

Niskie

Niskie

Wysokie

Wysokie

Choroby przewlekłe

Niskie

Niskie

Niskie/Prawidłowe

Niskie

Prawidłowe/ Wysokie

Niedokrwistość hemolityczna

Wysokie

Prawidłowe/Niskie

Niskie/Prawidłowe

Wysokie

Wysokie

Niedokrwistość syderoblastyczna

Prawidłowe/ Wysokie

Prawidłowe/Niskie

Niskie/Prawidłowe

Wysokie

Wysokie

Zatrucie żelazem

Wysokie

Prawidłowe

Niskie

Wysokie

Prawidłowe

Stężenie ferrytyny jest obniżone w długotrwałym niedoborze żelaza, a podwyższone w hemochromatozie i innych zaburzeniach związanych z nadmiernym magazynowaniem żelaza w ustroju oraz u osób wielokrotnie leczonych krwią.
Ferrytyna jest białkiem ostrej fazy, co oznacza że jej stężenie w osoczu wzrasta u osób z zapaleniem, chorobami wątroby, przewlekłymi zakażeniami, chorobami autoimmunologicznymi, niektórymi nowotworami. Jednak nie jest wykorzystywana w diagnostyce lub monitorowaniu leczenia tych schorzeń. Wyjątkiem są niektóre nowotwory.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Ferrytyna znajduje się w większości wewnątrz komórek, tylko w niewielkich ilościach występuje we krwi. Jeśli dojdzie do uszkodzenia narządów zawierających ferrytynę (szczególnie wątroby, śledziony i szpiku kostnego), jej stężenie we krwi jest wysokie niezależnie od rzeczywistych zasobów ustrojowych.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana24.08.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.