Co to jest?

Markery sercowe są to enzymy, białka strukturalne i hormony związane z pracą serca, jego uszkodzeniem lub niewydolnością i są uwalniane do krwi. Niektóre z tych markerów są swoiste dla serca, a poziom niektórych wzrasta także w uszkodzeniu mięśni szkieletowych. Markery sercowe mają znaczenie diagnostyczne i prognostyczne, często są zlecane przez lekarzy oddziałów ratunkowych u pacjentów, którzy skarżą się na ból lub ucisk w klatce piersiowej, nudności i duszność. Badania te zleca się, razem z innymi badaniami laboratoryjnymi i nielaboratoryjnymi w celu rozpoznania niewydolności serca (często jest to przewlekła, postępująca choroba, która upośledza kurczliwość serca i wydajność pompowania krwi) oraz ostrych zespołów wieńcowych. Badania te pomagają też w przewidywaniu przebiegu choroby po zawale serca. Ostry zespół wieńcowy to nazwa zespołu objawów związanych z niedokrwieniem i niedotlenieniem mięśnia sercowego. Zmniejszenie zaopatrzenia mięśnia sercowego w krew (i tlen) najczęściej spowodowane jest zwężeniem tętnic wieńcowych (na skutek miażdżycy lub nagłego skurczu) lub zablokowaniem przepływu krwi w tętnicy wieńcowej przez zakrzep w miejscu niestabilnej blaszki miażdżycowej. Jeśli zaopatrzenie w tlen jest zbyt małe, może dojść do bólu w klatce piersiowej (napadu dusznicy bolesnej). Jeśli przepływ krwi zostanie zablokowany, może dojść do martwicy (śmierci) komórek mięśnia sercowego (co nazywamy zawałem serca) i do powstania blizny, która trwale upośledza pracę serca.

Celem badania markerów sercowych jest wykrycie i określenie ciężkości ostrej choroby serca tak szybko, jak to możliwe; tak aby można było jak najszybciej rozpocząć odpowiednie leczenie. Oznaczanie markerów sercowych musi być dostępne przez 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu i musi być wykonane jak najszybciej. Stężenia poszczególnych markerów wzrastają, osiągają maksimum i wracają do poziomu prawidłowego w różnym czasie od uszkodzenia mięśnia sercowego, dlatego badania te można wykorzystać nie tylko do rozpoznania, ale też do śledzenia przebiegu choroby i do rozpoznania nawrotów uszkodzenia serca. Tylko kilka markerów sercowych jest stosowanych rutynowo. Niektóre wyszły z użycia, ponieważ były mniej specyficzne niż marker z wyboru - troponina. Wiele innych potencjalnych markerów sercowych obecnie podlega badaniom klinicznym, ich użyteczność nie została jeszcze w pełni określona.

Uwaga: Markery sercowe różnią się od testów stosowanych w badaniach przesiewowych wykonywanych u ogólnie zdrowych osób w celu określenia ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca. O tych badaniach można przeczytać w artykule pt."Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych".