Co to są markery sercowe?

Markery sercowe są to substancje uwalniane do krwi podczas uszkodzenia lub przeciążenia mięśnia serca.

Ich oznaczenie wykorzystuje się w rozpoznaniu, ocenie ryzyka, monitorowaniu oraz leczeniu chorych z podejrzeniem ostrego zespołu wieńcowego (OZW) i niedokrwienia serca. Objawy OZW i niedokrwienia serca mogą być różne, lecz zazwyczaj jest to ból i ucisk w klatce piersiowej, mdłości i/lub spłycony oddech. Objawy te są związane z atakiem serca i dusznicą, lecz mogą również występować w innych stanach klinicznych niezwiązanych z chorobą serca. Wzrost stężenia jednego lub kilku markerów sercowych pozwala na wykrycie OZW lub niedokrwienia serca, umożliwiając szybkie i dokładne rozpoznanie oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Do ostrego zespołu wieńcowego dochodzi w wyniku pęknięcia blaszki miażdżycowej, która powstaje w procesie miażdżycy. Pęknięcie blaszki powoduje powstanie skrzepu krwi w tętnicy wieńcowej, co powoduje gwałtowne ograniczenie dopływu krwi i tlenu do mięśnia sercowego. Niedokrwienie serca występuje, kiedy do serca nie dociera wystarczająca ilość krwi. Przyczyną obu tych stanów jest zazwyczaj miażdżyca i powstanie  blaszki miażdżycowej powodujące znaczne zwężenie tętnic wieńcowych lub nagłe zatrzymanie przepływu krwi przez tętnice. Dusznica powstaje w wyniku zmniejszenia dopływu krwi do mięśnia sercowego. W przypadku całkowitego zatrzymania lub znacznego ograniczenia dopływu krwi do serca przez dłuższy czas (zazwyczaj powyżej 30 – 60 minut) może dojść do obumarcia komórek mięśnia sercowego, czyli ostrego zawału serca (ataku serca). Prowadzi to do obumarcia, nieodwracalnych zmian i bliznowacenia części mięśnia sercowego, a czasami nawet do nagłej śmierci.


Celem badania markerów sercowych jest wykrycie i określenie ciężkości ostrego zespołu wieńcowego  lub niedokrwienia mięśnia serca tak szybko, jak to możliwe; tak aby można było jak najszybciej rozpocząć odpowiednie leczenie. Bardzo ważne jest aby rozróżnić pomiędzy zawałem serca a dławicą piersiową, niewydolnością serca i innymi stanami, które mogą mieć podobne objawy kliniczne ponieważ zasady leczenia i monitorowanie są inne w każdym przypadku. W sytuacji gdy pacjent ma rozpoznany zawał serca natychmiastowa interwencja lekarza jest podstawą ograniczenia do minimum uszkodzenia mięśnia serca i przyszłych powikłań. Oznaczanie markerów sercowych musi być dostępne przez 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu i musi być wykonane jak najszybciej. W Oddziale Medycyny Ratunkowej niektóre badania można wykonać z zastosowaniem urządzeń przyłóżkowych. Aby wyniki badania były pewne należy wykonać kilka oznaczeń tego samego markera lub kilku markerów w określonych odstępach czasu. To zapewnia uniknięcie postawienia błędnej diagnozy i ocenę ciężkości zawału.

Stężenia poszczególnych markerów wzrastają, osiągają maksimum i wracają do poziomu prawidłowego w różnym czasie od uszkodzenia mięśnia sercowego, dlatego badania te można wykorzystać nie tylko do rozpoznania, ale też do śledzenia przebiegu choroby i do rozpoznania nawrotów uszkodzenia serca. Tylko kilka markerów sercowych jest stosowanych rutynowo. Aktualnie markerem z wyboru dla oceny uszkodzenia mięśnia serca jest troponina. Niektóre wyszły z użycia, ponieważ były mniej specyficzne a ich stężenie wzrastało u chorych z uszkodzeniem mięsni szkieletowych, w chorobach wątroby lub nerek. Wiele innych potencjalnych markerów sercowych obecnie podlega badaniom klinicznym, ich użyteczność nie została jeszcze w pełni określona.

Uwaga: Markery sercowe różnią się od testów stosowanych w badaniach przesiewowych wykonywanych u ogólnie zdrowych osób w celu określenia ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca. O tych badaniach można przeczytać w artykule pt."Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych".

Następna strona
Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 17.07.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.