CCP

Inne nazwy: przeciwciało anty-cytrulinowe, anty-CCP
Oficjalna nazwa: Przeciwciało przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, przeciwciała przeciwko cytrulinowanym peptydom, ACPA
Powiązane badania: Czynnik reumatoidalny, Białko C-reaktywne, ANA

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?


W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekłą układową chorobą autoimmunizacyjną, powodującą stany zapalne, bolesność, sztywność oraz niszczenie stawów dłoni, stóp a także innych stawów.

Choroba ta może zaatakować w każdym wieku, lecz zazwyczaj rozwija się u osób pomiędzy 40 – 60 rokiem życia, z czego 75% stanowią kobiety. Przebieg i rokowania są różne. Choroba może rozwinąć się i postępować powoli lub gwałtownie. U niektórych pacjentów następuje remisja, a w niektórych przypadkach choroba ustępuje całkowicie. Nieleczone reumatoidalne zapalenie stawów może znaczne skrócić życie i w ciągu kilku lat może spowodować niezdolność do pracy.

Dostępnych jest wiele różnych metod leczenia minimalizujących ryzyko powikłań RZS lecz ich skuteczność zależy od właściwego rozpoznania i rozpoczęcia leczenia przed wystąpieniem znacznych uszkodzeń stawów. Czynnik reumatoidalny (RF) był pierwszym badaniem służącym do rozpoznania RZS i diagnostyki różnicowej zapalenia stawów i innych procesów zapalnych. Jednakże jego czułość i swoistość diagnostyczna nie są zadowalające; wynik oznaczenia może być ujemny u pacjentów z klinicznymi objawami reumatoidalnego zapalenia stawów albo dodatni u pacjentów bez RZS. Wykazano, że badanie przeciwciał anty-CCP cechuje się wyższą czułością i swoistością niż oznaczenie RF a wynik badania znacznie częściej jest dodatni u osób z wczesną postacią RZS.

Nowe Kryteria Klasyfikacji reumatoidalnego zapalenia stawów opublikowane w 2010 roku przez Amerykańskie Kolegium Reumatologii (ACR) włączają oznaczenie przeciwciał przeciwko CCP obok czynnika reumatoidalnego do rozpoznania RZS.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Reumatologicznego (American College of Rheumatology), przeciwciała przeciwko CCP można wykryć u około 50-60% pacjentów z wczesną postacią RZS (około 3-6 miesięcy od wystąpienia pierwszych objawów). Wczesne wykrycie i rozpoznanie RZS umożliwia szybkie wprowadzenie intensywnego leczenia, co pozwala ograniczyć powikłania i uszkodzenie tkanek.
Oznaczanie przeciwciał anty CCP może być również wykonywane w celu oceny prawdopodobieństwa rozwoju RZS u pacjentów z niezróżnicowanym zapaleniem stawów (czyli u takich, u których objawy sugerują rozpoznanie RZS, ale jeszcze nie są spełnione wszystkie kryteria.) CCP jest badaniem bardziej swoistym dla RZS niż tradycyjny RF, szczególnie w przypadkach gdy manifestacja kliniczna choroby nie jest jednoznaczna. Według American College of Rheumatology, blisko 95% pacjentów z dodatnim CCP zachoruje w przyszłości na RZS.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane?  

U pacjentów z niezróżnicowanym zapaleniem stawów (wykazujących objawy, lecz bez rozpoznania RZS) badanie przeciwciał anty-CCP zazwyczaj zleca się razem z oznaczeniem RF. Przeciwciała anty-CCP można również wykonać jako badanie potwierdzające w przypadku ujemnego wyniku RF przy jednoczesnych charakterystycznych objawach klinicznych, takich jak:

  • Bolesność, podwyższona temperatura i opuchlizna stawów, najczęściej w obrębie dłoni i nadgarstków,
  • Ból czasami obejmuje również łokcie, szyję, barki, biodra, kolana i/lub stopy
  • Sztywność zajętych stawów pojawiająca się rano i ustępująca z upływem dnia
  • Zmęczenie
  • Gorączka
  • Guzki pod skórą, szczególnie w okolicach łokci
  • Złe samopoczucie

do góry

Co oznacza wynik?  

Nie można interpretować wyników badania laboratoryjnego, bez powiązania z obrazem klinicznym. Jeżeli jednak wyniki anty-CCP i RF u pacjenta są dodatnie, istnieje duże prawdopodobieństwo, że choruje on na RZS i że choroba ta może przybrać cięższą postać. W przypadku dodatniego wyniku badania anty-CCP i ujemnego RF, przy jednoczesnych objawach klinicznych wskazujących na RZS, istnieje duże prawdopodobieństwo występowania wczesnej postaci RZS lub rozwoju choroby w przyszłości. W przypadku ujemnego wyniku CCP przy jednoczesnym dodatnim wyniku RF, o rozpoznaniu RZS bądź innego stanu zapalnego decydują objawy u pacjenta. Ujemny wynik zarówno CCP, jak i RF oznacza, że prawdopodobieństwo występowania RZS jest niewielkie. Należy podkreślić, że RZS jest rozpoznaniem klinicznym i może być postawione w przypadku braku obecności autoprzeciwciał.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Oznaczenie anty-CCP jest badaniem nowym, jednak nie jest jeszcze szeroko rozpowszechnione i zlecane rzadziej niż RF mimo zaleceń Towarzystw Reumatologicznych. Jego przydatność i znaczenie kliniczne nie zostały jeszcze do końca ustalone. Przeciwciała anty-CCP rzadko występują w innych chorobach autoimmunizacyjnych takich jak: toczeń, choroba Grasves’a i zespół Sjogren’a a ponadto mogą być obecne u osób z zapaleniem wątroby typu C.

do góry
 


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana14.06.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.