CA 19-9

Inne nazwy: marker nowotworowy CA 19-9
Oficjalna nazwa: Antygen nowotworowy 19-9
Powiązane badania: Bilirubina, CEA, Wskaźniki funkcji wątroby, Markery nowotworowe

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?

CA 19-9 nie jest wystarczająco czułym i swoistym markerem, aby mógł być wykorzystywany w badaniach przesiewowych dla wykrywania raka trzustki. Jest używany jako marker nowotworowy w następujących sytuacjach:

  • w różnicowaniu raka trzustki i dróg żółciowych od chorób o innej etiologii, np. przewlekłego zapalenia trzustki
  • dla oceny efektywności leczenia chirurgicznego raka trzustki
  • kontroli chorych po leczeniu chirurgicznym celem wczesnego wykrycia wznowy i/lub odległych przerzutów
  • do monitorowania leczenia uzupełniającego (chemioterapia), oceny reakcji chorych na to leczenie.

CA 19-9 może być wykorzystany jako marker nowotworowy jedynie u chorych, którzy mają wyjściowo (tzn. przed rozpoczęciem leczenia) podwyższony poziom tego antygenu. Stężenie CA 19-9 jest podwyższone u 65% chorych z rakiem dróg żółciowych, dlatego jego oznaczanie może być pomocne w monitorowaniu pacjentów z tego typu nowotworem. Jeśli u danego pacjenta wyjściowe stężenie CA 19-9 jest niskie, oznacza to zwykle, że guz nie wydziela antygenu. W takim przypadku oznaczenia w trakcie leczenia i kontroli po leczeniu są zazwyczaj nieprzydatne. Niemniej u tych chorych sugerowane jest wykonywanie oznaczeń markera ze zmniejszoną częstotliwością.

do góry

W jakich przypadkach badanie jest zlecane? 

Badanie CA 19-9 może być zlecane razem z innymi badaniami, np. z antygenem karcinoembrionalnym (CEA), bilirubiną lub tzw. "panelem wątrobowym", aktywnością amylazy u pacjentów z objawami, które mogą wskazywać na raka trzustki, takimi jak bóle brzucha, nudności, chudnięcie i żółtaczka.

U chorych z rakiem trzustki, u których poziom CA 19-9 jest podwyższony przed rozpoczęciem leczenia, należy wykonywać jego oznaczenie w trakcie leczenia (aby sprawdzić, na ile skuteczne jest leczenie), a także w czasie regularnych kontroli po leczeniu (co pomaga wcześnie wykryć ewentualny nawrót choroby).

Niekiedy oznaczenie CA 19-9 może być zlecone przy podejrzeniu blokady dróg żółciowych. Wówczas stężenie CA 19-9 może być wysokie, a po usunięciu blokady spada. Jednak należy powtórzyć oznaczenia Ca 19-9 dopiero po 1-2 tygodniach.

do góry

Co oznacza wynik?

Niskie ilości CA 19-9 można spotkać u pojedynczych zdrowych osób. W wielu chorobach wątroby i trzustki poziom CA 19-9 może być przejściowo podwyższony.

Średnie i wysokie stężenia CA 19-9 występują w raku trzustki, innych nowotworach oraz w kilku innych schorzeniach. Najwyższy poziom CA 19-9 jest wykrywany w raku przewodów trzustkowych i w części zewnątrzwydzielniczej trzustki (część zewnątrzwydzielnicza trzustki produkuje enzymy trawienne, enzymy te przewodami trzustkowymi dostają się do przewodu pokarmowego). 95% wszystkich raków trzustki ma taką lokalizację.

Wielokrotne oznaczenia CA 19-9 mogą być przydatne w trakcie leczenia raka trzustki i w kontroli po leczeniu. Spadek lub wzrost stężenia CA 19.9 może informować, czy leczenie jest skuteczne, np. czy cały nowotwór został usunięty podczas operacji, a także, czy dochodzi do wznowy nowotworu.

do góry

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Niestety rak trzustki we wczesnym stadium powoduje nieznaczne dolegliwości. Kiedy pacjent ma wyraźne objawy i wyraźnie podwyższony poziom CA 19-9, rak jest już zwykle w zaawansowanym stadium.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana16.11.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.