BUN

Inne nazwy: Azot mocznikowy
Oficjalna nazwa: Azot mocznikowy we krwi
Powiązane badania: Kreatynina, Klirens kreatyniny, Badanie ogólne moczu, Mikroalbuminuria i wskaźnik albumina do kreatyniny w moczu

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane?
W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

Co oznacza wynik?

Co jeszcze należy wiedzieć?

 

W jakich przypadkach badanie jest wykonywane? 

Oznaczenie BUN, wraz z oznaczeniem stężenia kreatyniny, jest wykonywane przede wszystkim w celu oceny pracy nerek w różnych stanach klinicznych oraz w celu monitorowania pacjentów z ostrą lub przewlekłą dysfunkcją, czy też niewydolnością nerek. Badanie to należy do badań rutynowo zlecanych w celu oceny ogólnego stanu zdrowia.

do góry
 

W jakich przypadkach badanie jest zlecane?

BUN wchodzi w skład zarówno podstawowego, jak i rozszerzonego zestawu badań laboratoryjnych, które powszechnie wykonuje się w następujących przypadkach:

  • niesprecyzowane dolegliwości u pacjenta
  • jako część rutynowych badań
  • przed rozpoczęciem leczenia pewnymi lekami, w celu oceny pracy nerek
  • u osób z ostrym przebiegiem choroby, przyjętych na izbę przyjęć i/lub do szpitala
  • podczas pobytu w szpitalu.

BUN często zleca się razem z oznaczeniem kreatyniny w przypadku podejrzenia choroby nerek. Niektóre z objawów nieprawidłowej pracy nerek to:

  • zmęczenie, trudności w skupieniu uwagi, brak apetytu lub bezsenność
  • przyrost masy ciała lub opuchlizna (obrzęki), szczególnie w okolicach oczu, twarzy, nadgarstków, kostek nóg, brzucha, ud
  • pienienie się moczu, krwiste lub brunatne zabarwienie moczu
  • problemy z oddawaniem moczu, w tym uczucie pieczenia lub nietypowego sposobu wypływania moczu; zmiany częstości oddawania moczu, szczególnie konieczność oddawania moczu w nocy
  • ból w środkowo-bocznej części pleców poniżej żeber, w pobliżu miejsca położenia nerek
  • podwyższone ciśnienie krwi.

BUN może być także zlecany:

  • w regularnych odstępach, w celu monitorowania pracy nerek u pacjentów z przewlekłymi chorobami, takimi jak cukrzyca, zastoinowa niewydolność serca lub ostry zespół wieńcowy
  • w regularnych odstępach, w celu monitorowania pracy nerek u pacjentów z rozpoznanymi chorobami nerek
  • przed oraz w trakcie leczenia pewnymi lekami, w celu monitorowania pracy nerek
  • w regularnych odstępach w celu monitorowania skuteczności dializ

do góry
 

Co oznacza wynik?

Podwyższone stężenie BUN wskazuje na upośledzenie pracy nerek. Może to być spowodowane ostrą lub przewlekłą chorobą nerek, ich uszkodzeniem lub niewydolnością. Może to być również spowodowane stanem, wynikającym ze zmniejszonego dopływu krwi do nerek, takim jak zastoinowa niewydolność serca, wstrząs, stres, niedawno przebyty zawał serca, głębokie oparzenia oraz stanami powodującymi utrudnienia odpływu moczu, lub też odwodnieniem.

Stężenie BUN może być podwyższone w stanach wzmożonego katabolizmu (rozkładu) białek, znacznie zwiększonej ilości białek w diecie lub krwawieniach z przewodu pokarmowego (obecność dużej ilości białek w wynaczynionej krwi).

Niski poziom BUN zazwyczaj nie stanowi powodu do niepokoju.

Może występować w ciężkich chorobach wątroby, niedożywieniu oraz czasami u pacjentów przewodnionych (nadmierna objętość płynów). Oznaczenia BUN nie znalazły jednak zastosowania w diagnostyce wyżej wymienionych stanów.

Zarówno obniżone jak i podwyższone stężenie BUN może wystąpić podczas prawidłowo przebiegającej ciąży.

Jeżeli jedna nerka jest w pełni sprawna, stężenie BUN może utrzymywać się na prawidłowym poziomie nawet, jeżeli druga nerka nie pracuje prawidłowo.

do góry
 

Co jeszcze należy wiedzieć? 

Stężenie BUN może wzrastać wraz z ilością przyjmowanych w diecie białek. Dieta wysokobiałkowa może spowodować znaczny wzrost stężenia azotu mocznikowego, podczas gdy w wyniku diety niskobiałkowej stężenie BUN może być znacznie obniżone.

Wiele różnych leków może być przyczyną wzrostu stężenia BUN. Niektóre powodują spadek jego stężenia, np. chloramfenikol i streptomycyna. Aby lekarz mógł prawidłowo zinterpretować wynik badania BUN powinien wiedzieć o jakichkolwiek przyjmowanych przez pacjenta lekach.

do góry


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana10.12.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.