Co to jest za badanie?

Badanie przeciwciał wykonuje się zwykle w próbce krwi pacjenta w celu stwierdzenia ich obecności lub braku (badanie jakościowe) lub stężenia przeciwciał (badanie ilościowe).

Przeciwciała są częścią układu immunologicznego (układu odpornościowego) organizmu. Są to białka, nazywane immunoglobulinami, które pomagają w ochronie nas przed mikroskopijnymi "najeźdźcami", wirusami, bakteriami, substancjami chemicznymi lub toksynami. Wyróżnia się pięć odrębnych klas immunoglobulin (IgM, IgG, IgA, IgE i IgD). Trzy najczęściej oznaczane to przeciwciała IgM wytwarzane na początku zakażenia, przeciwciała IgG, które produkowane są później i mogą utrzymywać się we krwi przez lata i przeciwciała IgE głównie związane z występowaniem alergii.

Każde wyprodukowane przeciwciało jest unikalne, jedyne w swoim rodzaju. Wytwarzane jest, aby rozpoznać określoną strukturę chemiczną występującą na powierzchni komórki lub cząstki, która wtargnęła do organizmu. Struktura ta nazywana jest antygenem. Przeciwciało, które połączy się z powierzchnią antygenu tworząc kompleks antygen-przeciwciało jest jak flaga dla układu immunologicznego, wskazująca cel, miejsce destrukcji „najeźdźcy”.

Jeżeli zetknięcie się z antygenem nastąpiło pierwszy raz, odpowiedź układu immunologicznego tj. skopiowanie i wytworzenie wystarczającej do zwalczenia infekcji, ilości swoistych przeciwciał wymaga około 2 tygodni. W tym czasie są to zwykle przeciwciała IgM. Po kilku tygodniach organizm wytwarza przeciwciała klasy IgG. Po przejściu pierwszego incydentu, organizm zachowuje wytworzoną kopię i małą ilość przeciwciał (mieszanina IgM i IgG) jako zapas. Zapas ten pozwala układowi odpornościowemu"pamiętać" i można go zmierzyć we krwi lub  czasami w płynie mózgowo-rdzeniowym, jako miano przeciwciał IgG. Przy następnym kontakcie organizmu z tym samym antygenem, odpowie on znacznie szybciej i silniej, wytwarzając głównie ochronne przeciwciała klasy IgG.

W ochronie przed zakażeniem użyteczne są szczepionki, które wspomagają wytwarzanie przeciwciał jeszcze przed potencjalnym zakażeniem organizmu. W szczepionce stosuje się   albo osłabiony drobnoustrój, albo białko, które organizm rozpoznaje jako antygen,  co stanowi bezpieczny, pierwszy kontakt z mikroorganizmem odpowiedzialnym za powszechnie występujące zakażenia u ludzi. Szczepionki pobudzają odpowiedź immunologiczną do tworzenia początkowo przeciwciał klasy IgM  a następnie odpowiedź wtórną – tworzenie przeciwciał IgG - przeciw wybranym chorobom i wytwarzają ich tyle aby zapewnić długotrwałą ochronę (odporność immunologiczną). Czasami stosuje się dodatkowe wstrzyknięcie szczepionki (doszczepianie dawką przypominającą), aby wzrosło stężenie przeciwciał we krwi tak, aby zapewniło odpowiednią ochronę. Ponieważ przeciwciała z czasem stopniowo zanikają, zastosowane po kilku, kilkunastu latach doszczepienie (podanie dawki przypominającej) pomaga utrzymać odporność.  W niektórych zakażeniach przeciwciała nie niszczą infekcji, jak ma to miejsce w przypadku HIV i zapalenia wątroby typu C.

Prawidłowe wytwarzanie swoistych przeciwciał (skierowanie przeciw właściwym antygenom) zależne jest od zdolności organizmu do rozróżnienia  "własny"  i   "obcy", aby prawidłowo rozpoznać zagrożenie. Czasami układ immunologiczny może wytwarzać przeciwciała IgE przeciw obcym substancjom, które zwykle u większości ludzi nie powodują reakcji, prowadząc do alergii na żywność, zwierzęta lub alergię oddechową. Ponadto, układ odpornościowy tych ludzi może reagować na antygeny przetaczanej im podczas transfuzji krwi lub na antygeny przeszczepianych narządów prowadząc do ich odrzucenia.

Zwykle, układ immunologiczny uczy się rozpoznawać i ignorować antygeny własnych narządów, tkanek i komórek, ale czasami może błędnie rozpoznać część swojego organizmu jako obcą i wytworzyć autoprzeciwciała. Odpowiedź autoimmunologiczna może zaatakować jeden narząd (np. tarczycę) albo układ i może wtedy dojść do choroby autoimmunologicznej.

Przeciwciała mogą także stanowić odpowiedź immunologiczną na przetoczenie krwi lub przeszczepienie narządów.  Mimo, iż przetaczana krew lub przeszczepiany narząd są jak najlepiej dobrane dla danego pacjenta  aby zminimalizować jego odpowiedź immunologiczną dobór nie zawsze jest doskonały.  Antygeny obecne w przetaczanej krwi mogą stymulować odpowiedź immunologiczną określoną jako reakcja poprzetoczeniowa.  Wszyscy pacjenci, którym przetacza się krew muszą być pod troskliwą opieką aby uniknąć powikłań po przetoczeniu krwi.  W przypadku przeszczepiania narządu odpowiedź immunologiczna może doprowadzić do odrzucenia przeszczepu. Pacjentom po przeszczepie podaje się leki o działaniu immunosupresyjnym w celu zapobiegania odrzuceniu przeszczepu.
 

Następna strona
Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 28.05.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.