Wysokie stężenie cholesterolu

Począwszy od dzieciństwa, woskowata substancja o nazwie cholesterol oraz inne tłuszcze noszące nazwę lipidów zaczynają odkładać się w tętnicach i twardnieć, zamieniając się w blaszkę miażdżycową zwężającą światło tętnic. U osób dorosłych powstawanie blaszki miażdżycowej i towarzyszące temu problemy zdrowotne dotyczą nie tylko tętnic doprowadzających krew do mięśnia sercowego, lecz również tętnic w całym organizmie (stan ten nosi nazwę miażdżycy). W USA główną przyczyną zgonów zarówno u kobiet jak i u mężczyzn są choroby serca, a stężenie  cholesterolu we krwi ma ogromny wpływ na ryzyko ich wystąpienia.

Problemy z sercem i miażdżyca tętnic pojawiają się najczęściej u mężczyzn powyżej 45. roku życia i u kobiet powyżej 55. roku życia. Według Amerykańskiego Stowarzyszenia Kardiologicznego (AHA), 82% osób umiera w wyniku choroby wieńcowej powyżej 65. roku życia, a starsze kobiety, które przeszły atak/zawał serca częściej niż mężczyźni umierają w jego wyniku w ciągu kilku tygodni.

Badania przesiewowe w kierunku wysokiego stężenia  cholesterolu, a w szczególności LDL (tak zwanego „złego” cholesterolu) są istotne, ponieważ stan ten może przebiegać bezobjawowo, a według Amerykańskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (CDC) występuje u dwóch trzecich osób.


Zalecenia

Amerykański program edukacyjny w zakresie cholesterolu (NCEP) oraz AHA zalecają:

  • wykonywanie pełnego profilu lipidowego na czczo co pięć lat u każdej osoby dorosłej powyżej 20. roku życia.

Badanie wykonane na czczo, czyli po upływie 9 do 12 godzin od ostatniego posiłku składa się z czterech oznaczeń: 1) cholesterol całkowity, 2) cholesterol LDL, którego stężenie  powinno być niskie, ponieważ przyczynia się on do powstawania  blaszki miażdżycowej, 3) cholesterol HDL, którego stężenie  powinien być wysokie i 4) triglicerydy, które są kolejnym składnikiem profilu lipidowego. Według NCEP badanie na czczo jest wstępnym badaniem preferowanym.  U pacjenta po posiłku można oznaczyć cholesterol całkowity i cholesterol HDL. 

  • Częstsze badania należy wykonywać u młodych osób dorosłych, u których występuje co najmniej jeden z poniższych czynników:
    • Wynik oznaczenia cholesterolu całkowitego przekracza 200 mg/dl
    • Mężczyzna powyżej 45. roku życia lub kobieta powyżej 50. – 55. roku życia
    • Stężenie cholesterolu HDL jest niższe niż 40 mg/dl
    • Występują inne czynniki ryzyka choroby serca i udaru


Amerykańskie organizacje zajmujące się profilaktyką (USPSTF) zalecają wykonywanie badań przesiewowych stężenia cholesterolu w następujących przypadkach:

  • U mężczyzn powyżej 35. roku życia: badania przesiewowe zdecydowanie zalecane
  • U kobiet w wieku powyżej 45. roku życia: badania przesiewowe zdecydowanie zalecane jeżeli kobieta jest w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej


Zalecenia dotyczące wieku, w którym można zaprzestać wykonywania badań przesiewowych, według USPSTF: 

  • Nie określono wieku, w którym można zaprzestać wykonywania badań przesiewowych. Po 65. roku życia u niektórych pacjentów badania te nie są już konieczne, ponieważ w tym wieku poziom lipidów rzadko wzrasta. Jednak osoby powyżej 65. roku życia powinny wykonać oznaczenie stężenia cholesterolu, jeżeli nigdy wcześniej nie były w tym kierunku badane.
     

Czynniki ryzyka

Występowanie poniższych czynników zwiększa ryzyko i stanowi podstawę do wykonywania częstszych badań:

  • Palenie tytoniu
  • Nadciśnienie (ciśnienie krwi przekraczające 140/90 mm Hg lub przyjmowanie leków przeciwko nadciśnieniu)
  • Cukrzyca
  • Otyłość lub nadwaga
  • Brak aktywności fizycznej
  • Historia chorób serca we wczesnym wieku w rodzinie pacjenta

Ryzyko ataku/zawału serca jest większe u mężczyzn niż u kobiet i wzrasta ono z wiekiem.


 

Linki do stron obcojęzycznych  

University of Maryland Heart Center: Heart Disease Risk Calculator

National Heart, Lung, and Blood Institute: What is Cholesterol?


College of American Pathologists: MyHealthTestReminder.com - Cholesterol Tests


 

Źródła wykorzystane w niniejszym artykule

Centers for Disease Control and Prevention. FASTSTATS – Leading Causes of Death (2009 data). Dostępne online na stronie internetowej http://www.cdc.gov/nchs/fastats/lcod.htm przez http://www.cdc.gov. Dostęp  październik 2012.

Centers for Disease Control and Prevention. National Cholesterol Education Month. Page last updated: September 10, 2012. Dostępne online na stronie internetowej http://www.cdc.gov/Features/CholesterolAwareness/index.html przez http://www.cdc.gov. Dostęp  październik 2012.

American Heart Association. How To Get Your Cholesterol Tested. Updated June 14, 2012. Dostępne online na stronie internetowej http://www.heart.org. Dostęp  październik 2012.

American Heart Association. Understand Your Risk of Heart Attack. Dostępne online na stronie internetowej http://www.heart.org. Dostęp  październik 2012.

National Cholesterol Education Program (NCEP) guidelines for a cholesterol test: Healthwise Medical Information on eMedicineHealth. Dostępne online na stronie internetowej http://www.emedicinehealth.com/script/main/art.asp?articlekey=128039&ref=129085 przez http://www.emedicinehealth.com. Dostęp  październik 2012.

U.S. Preventive Services Task Force. Screening for Lipid Disorders in Adults. Release Date: June 2008. Dostępne online na stronie internetowej http://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/uspschol.htm. Dostęp październik 2012 

 

Następna stronaPoprzednia strona
Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 01.07.2013

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.