Co to jest?

Insulina jest hormonem wytwarzanym przez komórki beta w trzustce. Niewielkie ilości insuliny uwalniane do krwi po każdym posiłku pomagają transportować glukozę do komórek, gdzie jest wykorzystywana jako źródło energii. Insulinooporność oznacza obniżoną wrażliwość tkanek, szczególnie mięśni i tkanki tłuszczowej, na działanie insuliny. Ponieważ glukoza jest niezbędna do przeżycia komórek, organizm kompensuje insulinooporność wytwarzaniem większych ilości insuliny. Skutkiem jest nadmiar insuliny we krwi (hiperinsulinemia) i nadmierna stymulacja tych tkanek, które pozostają wrażliwe na działanie hormonu. Z czasem proces ten prowadzi do szkodliwego dla zdrowia zaburzenia równowagi między glukozą a insuliną.

Hiperinsulinemia i insulinooporność mogą zaburzyć metabolizm tłuszczów w organizmie, znacznie zwiększając ilość triglicerydów i małych gęstych lipoprotein LDL (sdLDL) we krwi, a zmniejszając ilość HDL (lipoprotein o wysokiej gęstości, tzw.   "dobrego cholesterolu"). Mogą też zwiększać ryzyko zakrzepicy, powodować zmiany zapalne i zwiększać retencję (zatrzymywanie w organizmie) sodu, co prowadzi do podwyższenia ciśnienia tętniczego.

Insulinooporność nie jest jednostką chorobową, ale wiąże się m.in. z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 2., otyłością i niealkoholowym stłuszczeniem wątroby. Część naukowców uważa, że insulinooporność może też mieć związek z niektórymi nowotworami. Niestety mechanizmy tych zależności nie zostały jeszcze dobrze poznane. Trzeba pamiętać, że u wielu osób chorych na wymienione choroby insulinooporność nie występuje, a wiele osób z insulinoopornością nigdy na nie zachoruje. Niemniej jednak opisano zależności między insulinoopornością a wymienionymi chorobami. Choroby te często występują łącznie i przypuszcza się, że insulinooporność może przyczynić się do ich rozwoju oraz zaostrzyć ich przebieg.

Opisując niektóre nieprawidłowości związane z opornością na insulinę i uznawane za czynniki ryzyka chorób, używa się czasem określeń  "zespół metaboliczny" lub   "zespół insulinooporności". Terminy te stosowane są zamiennie, chociaż zespół metaboliczny jest określeniem węższym niż zespół insulinooporności. Ogólnoświatowe wysiłki zmierzają do zidentyfikowania osób, początkowo otyłych i prowadzących siedzący tryb życia, u których dochodzi do zaburzeń lipidowych i upośledzenia metabolizmu glukozy. Celem jest uświadomienie im ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i/lub cukrzycy typu 2. i wprowadzenie zmian stylu życia, które to ryzyko zmniejszają. Otyłość i siedzący tryb życia zwiększają insulinooporność, a wysiłek fizyczny uwrażliwia tkanki na insulinę, dlatego też rozpoznanie i leczenie zespołu metabolicznego pozwala zmniejszyć insulinooporność. Termin  "zespół insulinooporności" jest szerszy: intencją badaczy, którzy go wprowadzili było zdefiniowanie i stworzenie listy chorób, których związek z opornością na insulinę i hiperinsulinemią został udowodniony w badaniach.

Przyczyny oporności na insulinę nie są do końca poznane. Częściowo za insulinooporność odpowiadają czynniki genetyczne, m.in. pochodzenie etniczne, częściowo styl życia (zbyt obfita dieta i brak ruchu). Większość pacjentów z insulinoopornością nie ma żadnych objawów i nie wie o rozwijającym się zaburzeniu. Najczęściej organizm radzi sobie z wytworzeniem większych ilości insuliny, a skutki tego zaburzenia są subtelne, zauważalne dopiero po latach. Kiedy produkcja insuliny zaczyna być niewystarczająca, powstaje hiperglikemia (podwyższone stężenie glukozy we krwi), w przebiegu której może dochodzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych wielu narządów, w tym nerek. Z czasem hiperglikemia narasta i rozwija się cukrzyca typu 2., która może prowadzić do uszkodzenia narządów. Zaburzona gospodarka lipidowa w organizmie, zwiększa ryzyko wystąpienia chorób serowo-naczyniowych.

 


 

Następna strona
Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 12.12.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.