Inne określenia: broń biologiczna


Co to jest?

Bioterroryzm polega na użyciu czynników biologicznych (środków bioterrorystycznych), takich jak bakterie, wirusy, grzyby lub toksyny w celu spowodowania choroby lub śmierci. Środki te są wykorzystywane przez terrorystów po części ze względu na psychologiczne oddziaływanie na społeczeństwo, lecz również z uwagi na to, że są śmiercionośne, łatwe w dystrybucji i trudno wykrywalne. Działania bioterrorystyczne, takie jak nasączanie strzał toksynami, zatruwanie pożywienia i wody czy celowe rozprzestrzenianie zakażeń, są podejmowane od tysięcy lat. Służące tym celom czynniki biologiczne przenoszone są w pożywieniu, rozpylane w powietrzu czy dodawane do wody pitnej. Zaraża się nimi roślinność i zwierzęta hodowlane, lub nawet przesyła pocztą, jak miało to miejsce w roku 2001.

Większość potencjalnych czynników biologicznych to substancje naturalne lub mikroorganizmy, które w normalnych warunkach są przyczyną nielicznych zgonów i/lub okresowych epidemii. Przedostają się one do organizmu poprzez płuca, układ pokarmowy, rany na ciele lub śluzówkę oczu i nosa. Terroryści niejednokrotnie modyfikują te czynniki – zagęszczają je, przygotowują w formie aerozolu (co pozwala na ich łatwiejszą dystrybucję), zwiększają ich infekcyjność i/lub oporność na leczenie. Niektóre czynniki wywołują infekcje, które rozprzestrzeniają się w bardzo łatwy sposób i w związku z tym wymagają natychmiastowego opanowania, z kolei inne, takie jak wąglik, zazwyczaj powodują zakażenie tylko osób, które miały z nim styczność, lecz w przypadku braku natychmiastowej interwencji medycznej powodują zgon.

Amerykańskie Centra Zapobiegania i Kontroli Chorób (CDC) klasyfikują czynniki biologiczne zgodnie z ryzykiem dla społeczeństwa. Czynniki znajdujące się w grupie najwyższego ryzyka z uwagi na łatwość rozprzestrzeniania i wysoką śmiertelność znajdują się w kategorii A. W kategorii B znajdują się czynniki stanowiące umiarkowane ryzyko z uwagi na średnią zdolność rozprzestrzeniania się i zagrożenie zdrowia oraz niewielką śmiertelność. Kategoria C to nowopowstałe patogeny, które należy monitorować ponieważ w zależności od sposobu ich modyfikacji mogą być one wykorzystane jako broń, są łatwo dostępne i mogą spowodować duże straty.

W tabeli poniżej podane są przykłady czynników biologicznych i grup, do których należą:

 

Kategoria

Choroba

Czynnik biologiczny

Rodzaj czynnika

A

Wąglik

Bacillus anthracis

Bakteria

A

Toksyna botulinowa

Toksyna Clostridium botulinum

Toksyna bakteryjna

A

Dżuma, Zapalenie płuc

Yersinia pestis

Bakteria

A

Ospa

Variola major

Wirus

A

Tularemia

Francisella tularensis

Bakteria

A

Wirusowe

gorączki krwotoczne

Arenawirusy (Lassa, Machupo)
Buniawirusy (Congo-Crimean, Rift Valley)
Filowirusy (Ebola, Marburg)

Wirusy

B

Bruceloza

Gatunek Brucella

Bakterie

B

Gorączka Q

Coxiella burnetii

Bakterie

B

Gorączka papuzia

Chlamydia psittaci

Bakteria

B

Tyfus

Rickettsia prowazekii

Bakteria

B

Skażenie żywności

Salmonella
Shigella
Escherichia coli 0157:H7

Bakterie

B

Nosacizna

Burkholderia mallei

Bakteria

B

Melioidoza

Burkholderia pseudomallei

Bakteria

B

Skażenie wody

Cryptosporidium parvum

Vibrio cholerae

Pasożyt

Bakteria

B

Toksyna rycynowa

Ricinus communis

Toksyny rącznika pospolitego

B

Wirusowe zapalenie mózgu

wschodnioamerykańskie końskie zapalenie mózgu
zachodnioamerykańskie końskie zapalenie mózgu
wenezuelskie końskie zapalenie mózgu

Wirusy

 

Dalsze informacje w języku angielskim dotyczące czynników biologicznych wykorzystywanych w celach terrorystycznych oraz planów działania w wypadku ataku bioterrorystycznego dostępne są na stronie internetowej CDC dotyczącej bioterroryzmu

Oprócz czynników biologicznych, terroryści mogą używać substancji chemicznych lub radioaktywnych. CDC dzieli środki chemiczne zależnie od aktywności, na uszkadzające skórę, płuca, przewód pokarmowy lub układ nerwowy. Jedyne znane akty terroru z użyciem środków chemicznych miały miejsce w 1994 i 1995 r. w Japonii, kiedy członkowie sekty Aum Shinrikyo rozpylili sarin (gaz działający na układ nerwowy) w Matsumoto i Tokio; w wyniku tych zdarzeń 19 osób straciło życie, a tysiące wymagały hospitalizacji lub leczenia ambulatoryjnego.

Substancje radioaktywne są bezbarwne, bezzapachowe i niewidoczne gołym okiem. Zanieczyszczenie żywności, wody lub przedmiotów tymi środkami może prowadzić do choroby lub śmierci ludzi i zwierząt i może być trudne do wyśledzenia. Ekspozycja na promieniowanie może powodować nudności, wymioty, biegunkę oraz, zależnie od dawki, krwawienie z dziąseł, nosa, siniaczenie i wypadanie włosów. Do napromieniowania może dojść w przypadku połknięcia, wdychania lub zanieczyszczenia otwartej rany substancją radioaktywną. Przykładem jest polon 210, który w 2006 r. spowodował śmierć rosyjskiego dysydenta Aleksandra Litwinienki.

 


 

Następna strona
Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 21.12.2012

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.