Co to jest?

Choroby przysadki mózgowej charakteryzują się nadmiarem lub niedoborem jednego lub kilku hormonów przez nią wytwarzanych i/lub, w przypadku nowotworu przysadki, objawami spowodowanymi uciskiem na sąsiadujące tkanki. Przysadka mózgowa to gruczoł wielkości ziarenka grochu, znajdujący się w centralnej części głowy, za zatokami przynosowymi, w dolnej części mózgu poniżej podwzgórza. Podwzgórze i przysadka stanowią część układu wydzielania wewnętrznego, czyli grupy gruczołów wytwarzających i regulujących wytwarzanie hormonów działających na tkanki w organizmie ludzkim. Podwzgórze powiązane jest z mózgiem i układem nerwowym. Rejestruje zapotrzebowanie organizmu na dany hormon i stymuluje przysadkę do rozpoczęcia lub zwiększenia jego wytwarzania.

Przysadka składa się z części przedniej i tylnej. W części przedniej wytwarzany jest hormon wzrostu (GH), adenokortykotropina (ACTH), hormon tyreotropowy (TSH), hormon luteinizujący (LH), hormon pobudzający pęcherzyki (FSH) i prolaktyna. Hormony te kontrolują przyrost masy kostnej i masy mięśniowej, reakcję organizmu na stres, poziom glukozy we krwi, wskaźnik przemiany materii (tempo, w jakim organizm zużywa energię), rozwój drugorzędowych cech płciowych, płodność oraz laktację. Oddziałują one na docelowe tkanki w organizmie, takie jak tarczyca, nadnercza, jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn, wytwarzające własne hormony. W tylnej części przysadki wydzielana jest oksytocyna i wazopresyna (inaczej ADH), wytwarzane w podwzgórzu. ADH kontroluje ilość wody wydalanej przez nerki, co pozwala na regulację równowagi wodnej w organizmie. Oksytocyna stymuluje skurcze macicy w trakcie porodu, a u matek karmiących odpowiada za uwalnianie mleka w czasie karmienia.