Co to jest?

Rak jądra polega na patologicznym, niekontrolowanym rozroście komórek, które tworzą guz w obrębie jednego lub obu jąder. Mężczyźni mają dwa jądra (gonady) położone w mosznie, czyli worku luźnej skóry leżącym poniżej i u podstawy penisa. Jądra, o średnicy zbliżonej do piłki golfowej, są odpowiedzialne za wytwarzanie nasienia i produkcję męskich hormonów (głównie testosteronu), które regulują rozwój narządów rozrodczych.

Nowotwory jądra są najczęstszymi nowotworami złośliwymi u mężczyzn między 15. a 34. rokiem życia. Rocznie rozpoznaje się ok. 7500 przypadków, a 400 mężczyzn umiera z tego powodu. Mężczyźni rasy białej chorują częściej niż mężczyźni pochodzenia afrykańskiego, latynoskiego lub azjatyckiego, ale nie znamy przyczyn tego zjawiska. Inne czynniki ryzyka obejmują niezstąpienie jąder, dysgenezję gonad (nieprawidłowy rozwój jąder), zespół Klinefeltera (defekt chromosomów płciowych) oraz występowanie nowotworów jąder wśród członków rodziny lub wcześniej u pacjenta.

Nowotwory zarodkowe (germinalne) stanowią około 90% złośliwych nowotworów jąder. Dzieli się je na nasieniaki i nienasieniaki. Nasieniaki stanowią połowę guzów zarodkowych i występują najczęściej u mężczyzn w średnim wieku. Zwykle rozwijają się bardzo wolno i nie dają przerzutów. Nienasieniaki pojawiają się u młodszych mężczyzn, około 20.-30. roku życia i są bardziej agresywne.

Około 4-5% wszystkich nowotworów złośliwych jąder (u dzieci 20%) stanowią guzy z komórek podporowych i śródmiąższowych jądra, które powstają w tkance podścieliska jądra i w tkankach wytwarzających hormony. Takie guzy mogą wydzielać estradiol (rodzaj żeńskiego hormonu estrogenu) i powodować ginekomastię (powiększenie piersi).

W przypadku nowotworów jądra rokowanie jest stosunkowo dobre - odsetek wyleczeń wynosi ponad 90%. Jeżeli jednak rak nie zostanie wcześnie wykryty, szerzy się w organizmie, uszkadzając najpierw drugie jądro, a następnie dając przerzuty do węzłów chłonnych i narządów takich jak płuca. Wczesne wykrycie i leczenie jest kluczowe dla dobrego rokowania.