Co to jest?
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba, zazwyczaj atakująca stawy - najczęściej dłoni i nadgarstków, lecz również łokci, szyi, ramion, bioder, kolan i stóp. RZS powoduje opuchliznę, sztywność, ból oraz utratę sprawności stawów. Inne objawy to przemęczenie, gorączka oraz złe samopoczucie. U wielu osób z RZS występuje również anemia. RZS zwiększa ryzyko rozwoju osteoporozy, szczególnie jeżeli pacjent przyjmuje kortykosteroidy takie jak prednison. Choroba może zaatakować również inne części ciała, powodując suchość oka, suchość w ustach oraz objawy zespołu Sjögrena.

Reumatoidalne zapalenie stawów zazwyczaj rozwija się powoli, u osób pomiędzy 20 a 45 rokiem życia. Ponad 75% chorych stanowią kobiety. RZS różni się od choroby zwyrodnieniowej stawów, w której tkanka stawowa ulega zużyciu w wyniku urazów lub uprawiania sportu. RZS zazwyczaj atakuje równomiernie - jeżeli występuje w jednym kolanie to zwykle pojawia się też w drugim. Schorzenie to po części może być dziedziczone w genach, lecz wywołują je również inne czynniki - prawdopodobnie wirusy lub bakterie, które uaktywniają te geny. Schorzenie to nie jest jednak zaraźliwe. Część naukowców uważa, że zmiany pewnych hormonów mogą uaktywnić RZS u pacjentów z danymi genami, którzy zostali narażeni na działanie czynnika wywołującego to schorzenie.

Jakie badania się wykonuje?
Reumatoidalne zapalenie stawów można rozpoznać po części przy pomocy oznaczeń krwi na obecność autoprzeciwciała zwanego czynnikiem reumatoidalnym (RF). Oznaczenie RF wykazuje we krwi obecność przeciwciała przeciwko RF, które jest obecne u pacjentów z RZS. Jednak badanie to może dać wynik dodatni również u pacjentów, u których schorzenie nie występuje.

Inne często wykonywane badania potwierdzające rozpoznanie RZS i pozwalające na monitorowanie leczenia to między innymi:  

• poziom opadania krwinek czerwonych (OB) - oznaczenie to wykazuje występowanie stanów zapalnych w organizmie oraz aktywność choroby
• białko ostrej fazy (CRP) - badanie to również wykazuje stany zapalne oraz ocenia aktywność choroby.

Jakie sposoby leczenia są dostępne?
W celu leczenia RZS stosuje się kilka rodzajów leków, w tym leki przeciwbólowe, niesteroidowe środki przeciwzapalne (NSAID), leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby (DMARD), leki immunosupresyjne i kortykosteroidy (zwane również glukokortykoidami). Poprawę przynieść może również zmiana trybu życia, ćwiczenia fizyczne, umiarkowana dieta, odpoczynek, unikanie stresu oraz dbanie o stawy za pomocą  specjalnych przyrządów. U pewnych pacjentów poprawę przynoszą zabiegi chirurgiczne.

Inne strony internetowe zawierające informacje na temat RZS

American College of Rheumatology: Rheumatoid Arthritis
The Arthritis Foundation: Rheumatoid Arthritis
The Arthritis Foundation: Questions and Answers
American Autoimmune Related Diseases Association