Co to jest?

Rak gruczołu krokowego (rak stercza, rak prostaty) jest, po raku skóry, najczęściej występującym nowotworem złośliwym u mężczyzn. Ryzyko zachorowania na raka stercza jest różne w różnych grupach etnicznych. W USA jest ono najwyższe u Afroamerykanów. Ryzyko jest wyższe, jeśli w rodzinie występowały przypadki tego nowotworu i rośnie wraz z wiekiem mężczyzny. Ponad 70% przypadków raka stercza dotyczy mężczyzn po 65. roku życia.
Gruczoł krokowy (stercz, prostata) jest niewielkim narządem o kształcie orzecha włoskiego, który otacza górną część cewki moczowej mężczyzny. Jego płynna wydzielina wchodzi w skład nasienia. Rak, który rozwija się w gruczole krokowym, może nie przekraczać granic tego narządu przez wiele lat i nie wywoływać dostrzegalnych objawów. Rak stercza w większości przypadków rozwija się powoli, a objawy pojawiają się dopiero wtedy, kiedy guz jest na tyle duży, że uciska cewkę moczową. Może to objawiać się częstym oddawaniem moczu (szczególnie w nocy), słabym lub przerywanym strumieniem moczu, bólem lub pieczeniem w czasie oddawania moczu i ejakulacji, obecnością ropy lub krwi w moczu albo nasieniu oraz dyskomfortem w okolicy krzyżowo-lędźwiowej, miednicy lub w górnej części ud. Wiele z tych objawów może jednak towarzyszyć innym chorobom, takim jak łagodny przerost gruczołu krokowego, zakażenie układu moczowego, ostre zapalenie gruczołu krokowego lub choroby przenoszone drogą płciową.
Łagodny przerost gruczołu krokowego to nienowotworowe powiększenie tego narządu. Występuje często u mężczyzn w starszym wieku, według Amerykańskiego Stowarzyszenia Urologów na tę chorobę cierpi aż 90% mężczyzn powyżej 80. roku życia. Przerost nie prowadzi do raka stercza, ale obie choroby mogą współwystępować. Lekarz musi stwierdzić, czy dolegliwości pacjenta spowodowane są przez łagodny przerost, raka gruczołu krokowego, czy przez inną nienowotworową chorobę. Jeśli rak jest niewielki, ograniczony do gruczołu krokowego i rośnie powoli, może nigdy nie spowodować poważnych zaburzeń zdrowia pacjenta. Potwierdzeniem tego jest fakt, że u wielu mężczyzn, którzy zmarli z powodów innych niż rak stercza, podczas sekcji stwierdza się w gruczole obecność ognisk nowotworowych, które nie dawały żadnych objawów za życia pacjenta. W takich przypadkach leczenie może być dla pacjenta bardziej uciążliwe niż sam rak, ponieważ skutki uboczne terapii obejmują niekiedy impotencję i nietrzymanie moczu.
W niektórych przypadkach rak prostaty jest jednak agresywny, rośnie szybko i nacieka narządy miednicy, a następnie daje przerzuty odległe, głównie do kośćca. Niektóre wolno rosnące raki po pewnym czasie stają się na tyle duże i uciążliwe, że wymagają interwencji medycznej. Postępowanie obejmuje: wykrycie raka stercza, ocenę szybkości jego rozwoju, a następnie decyzję, wypracowaną wspólnie z pacjentem, jakie leczenie podjąć i kiedy je rozpocząć.