Co to jest?

Zapalenie trzustki może być ostre lub przewlekłe. Ostremu zapaleniu towarzyszy zazwyczaj silny ból brzucha, który promieniuje od nadbrzusza w stronę pleców. Skutki takiego zapalenia mogą być różne - od niewielkiego obrzęku trzustki po zagrażającą życiu niewydolność narządu. Przewlekłe zapalenie trzustki to choroba postępująca, która może objawiać się serią ostrych ataków i powodować przerywany lub stały ból, stopniowo uszkadzając trzustkę.

Trzustka to wąski, płaski narząd umiejscowiony głęboko w jamie brzusznej, za żołądkiem, poniżej wątroby. Składa się z tkanek zewnątrzwydzielniczych, które wytwarzają enzymy wspomagające trawienie tłuszczy, białek i węglowodanów w jelicie cienkim oraz wodorowęglany, które biorą udział w neutralizacji kwasu żołądkowego. W skład trzustki wchodzą również wysepki zbudowane z komórek wewnątrzwydzielniczych, wytwarzającej insulinę i glukagon, niezbędne w dostarczaniu glukozy do komórek w organizmie.

W prawidłowych warunkach enzymy trawienne wytworzone w trzustce transportowane są w formie nieaktywnej do dwunastnicy (pierwszy odcinek jelita cienkiego). Uważa się, że podczas ataku zapalenia trzustki enzymy te nie docierają do dwunastnicy, lecz stają się aktywne się one jeszcze w trzustce, gdzie rozpoczynają niszczący ją proces trawienny.

Wprawdzie dokładny mechanizm zapalenia trzustki nie został do końca zbadany, jednak wiadomo, że występuje ono częściej u mężczyzn i może być związane z i nasilane przez alkoholizm oraz kamicę woreczka żółciowego (kamienie żółciowe blokujące przewód żółciowy, który biegnie przez głowę trzustki, w pobliżu ujścia do dwunastnicy). Te dwa stany chorobowe są przyczyną około 80% przypadków ostrego zapalenia trzustki oraz odgrywają znaczącą rolę w zapaleniu przewlekłym. W 10% przyczyna pozostaje nieznana, a pozostałe 10% powodowana jest:

• Przyjmowaniem leków, takich jak kwas walproinowy i estrogeny
• Zakażeniami wirusowymi, takimi jak świnka, zakażenie wirusem Epsteina-Barra oraz zapalenie wątroby typu A i B
• Hipertriglicerydemią, nadczynnością przytarczyc lub hiperkalcemią z innych przyczyn
• Mukowiscydozą lub zespołem Reye'a u dzieci
• Rakiem trzustki
• Zabiegiem chirurgicznym w okolicach trzustki (na przykład operacja przewodu żółciowego) lub urazem