Co to jest?

Nieswoiste zapalne choroby jelit (NZChJ) to schorzenia przewlekłe, które dotykają rocznie około miliona Amerykanów. Charakteryzuje się ono obrzękiem i uszkodzeniami tkanek wyścielających przewód pokarmowy. Nasilenie choroby różni się osobniczo i może zmieniać się w czasie. W chorobie występują tu naprzemiennie okresy aktywności i remisji. W czasie trwania stanu zapalnego wystąpić może często nawracająca wodnista i/lub krwista biegunka, bóle brzucha, utrata wagi oraz gorączka. Pomiędzy okresami zaostrzenia objawy często ustępują. U wielu osób przed nawrotem choroby następuje długotrwała remisja.

Przyczyna NZCHJ nie jest znana, jednak uważa się, że zaburzenia te są wynikiem procesu autoimmunizacyjnego wywołanego predyspozycjami genetycznymi lub chorobą powodowaną przez wirusy i/lub czynniki środowiskowe. Nieswoiste zapalne choroby jelit najczęściej występuje u osób rasy białej obu płci, mieszkających w krajach uprzemysłowionych. Najczęściej występujące rodzaje zapalenia jelit to choroba Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Obie choroby mogą wystąpić u osób w każdym wieku, jednak najczęściej rozpoznaje się je u pacjentów w przedziale wiekowym 15 -35 lat oraz u niewielkiej liczby osób między 50., a 70. rokiem życia. U dzieci z chorobą Crohna lub wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, oprócz objawów żołądkowo-jelitowych mogą wystąpić opóźnienia w rozwoju i spowolnienie wzrostu. Pacjenci, u których jedną z tych chorób rozpoznano w młodym wieku, są w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia raka okrężnicy.

Choroba Crohna może zaatakować każdy odcinek przewodu pokarmowego -od jamy ustnej po odbyt -jednak w większości przypadków obejmuje końcowy odcinek jelita cienkiego (jelito kręte) i/lub okrężnicę. W chorobie Crohna jęte tkanki jelita mogą występować naprzemiennie z tkankami prawidłowymi. Stan zapalny może przenikać w głąb tkanek jelit/okrężnicy tworząc wrzody lub przetoki (kanały pomiędzy jelitami pozwalające na przemieszczanie się mas kałowych do innych obszarów). Inne możliwe powikłania to między innymi niedrożność jelit, niedokrwistość spowodowana krwawieniem z tkanek oraz zakażenia. Według danych amerykańskiej fundacji wspierającej osoby z chorobą Crohna i zapaleniem okrężnicy, u około 2/3 do 3/4 pacjentów konieczne może być chirurgiczne leczenie zrostów i przetok lub usunięcie uszkodzonych odcinków jelita cienkiego/okrężnicy.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego dotyka głównie powierzchownych warstw błony śluzowej okrężnicy. Wprawdzie objawy są podobne jak w chorobie Crohna, jednak we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego stan zapalny tkanek ma charakter ciągły. Zapalenie rozpoczyna się zazwyczaj w okolicach odbytu i przesuwa w górę, w stronę okrężnicy. Wrzodziejące zapalenie jelita grubego znacznie częściej objawia się krwistymi biegunkami, natomiast najpoważniejszym, choć rzadko występującym powikłaniem jest toksyczne rozdęcie okrężnicy -ostry stan porażenia odcinka okrężnicy. Powoduje to zastój mas kałowych, ich nagromadzenie oraz poszerzenie okrężnicy. Może to powodować bóle brzucha, gorączkę oraz osłabienie. Nieleczone, może stanowić zagrożenie życia.