Co to jest?

Zespołem Conna nazywamy pierwotny hiperaldosteronizm, który jest najczęstszą przyczyną wtórnego nadciśnienia tętniczego. Schorzenie to polega na nadmiernym wydzielaniu aldosteronu przez korę (zewnętrzną część) nadnerczy. Nadnercza są niewielkimi, trójkątnymi narządami, leżącymi na górnych biegunach nerek. Stanowią część układu gruczołów dokrewnych, które wytwarzają i uwalniają hormony - substancje regulujące pracę wielu narządów w całym organizmie. Aldosteron (jeden z hormonów) odgrywa ważną rolę w utrzymaniu prawidłowej objętości i ciśnienia krwi oraz równowagi elektrolitowej. W prawidłowych warunkach jego wytwarzanie reguluje renina, enzym produkowany w nerkach. Kiedy poziom reniny wzrasta (z powodu niskiego ciśnienia krwi, obniżonego przepływu krwi przez nerki lub niedoboru sodu), wzrasta też poziom aldosteronu; spadek poziomu reniny skutkuje spadkiem poziomu aldosteronu.

W zespole Conna nadmierne wytwarzanie aldosteronu może być spowodowane przez guzki nadnerczy (pojedyncze lub mnogie, zwykle łagodne), przerost gruczołów (ze zwiększoną liczbą komórek wytwarzających aldosteron), raka nadnerczy (rzadko) lub przyczyna może być nieznana (nadczynność idiopatyczna). Niezależnie od przyczyny, nadmiar aldosteronu prowadzi do hipokalemii (obniżonego poziomu potasu), podwyższonego pH krwi (zasadowicy) i nadciśnienia tętniczego.

Nieco rzadziej podwyższony poziom aldosteronu jest przyczyną poliurii (zwiększonego oddawania moczu), wzrostu pragnienia, osłabienia, przejściowego porażenia, bólów głowy, skurczów mięśni i mrowienia skóry.

Bardzo rzadko nadmiar aldosteronu powoduje hipernatremię (podwyższony poziom sodu we krwi).

Badania w kierunku pierwotnego hiperaldosteronizmu należy wykonać, jeśli u osoby z nadciśnieniem tętniczym występuje hipokalemia (niski poziom potasu we krwi).

Zespół Conna stanowi jedną z nielicznych potencjalnie wyleczalnych przyczyn nadciśnienia tętniczego, dlatego prawidłowe rozpoznawanie jest bardzo ważne. Pierwotny hiperaldosteronizm może wystąpić u osób w każdym wieku, jednak najczęściej pojawia się między 30. a 50. rokiem życia i częściej występuje u kobiet. Rozpoznanie choroby bywa trudne, ponieważ objawy mogą być zmienne, lub nie występować wcale. Zespół Conna podejrzewać można w przypadku nadciśnienia tętniczego opornego na zwykle stosowane leki.

Wtórny hiperaldosteronizm, niezaliczany do zespołu Conna, jest wynikiem stanów prowadzących do wzrostu poziomu reniny, np. obniżonego przepływu krwi przez nerki, niskiego ciśnienia krwi lub niskiego poziomu sodu w moczu. Najczęściej przyczyną jest zwężenie naczyń krwionośnych zaopatrujących nerki (zwężenie tętnicy nerkowej). Inne przyczyny wtórnego hiperaldosteronizmu obejmują wrodzone wady serca, marskość wątroby, choroby nerek i zatrucie ciążowe.