Co to jest?

Rak szyjki macicy jest spowodowany niekontrolowanym rozrostem komórek szyjki macicy. Szyjka macicy to zwężona dolna część tego narządu. Ma kształt stożka i łączy górną część macicy z pochwą, stanowiąc"wrota" kanału rodnego.

Rak szyjki macicy rozwija się stopniowo. Najwcześniejsze zmiany przedrakowe powodują, że komórki nabłonka wewnątrz lub na zewnątrz szyjki macicy zaczynają wyglądać inaczej, niż prawidłowe komórki szyjki. W badaniu cytologicznym, określa się je jako"komórki atypowe". Nie są one jednak w pełni swoiste dla stanu przedrakowego i mogą pojawiać się okresowo w przypadku infekcji lub podrażnienia nabłonka szyjki. W stanie przedrakowym komórki atypowe mogą z czasem przybierać coraz bardziej nieprawidłowy wygląd i, jeśli zmiana nie będzie leczona, prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu wzrasta. W badaniu cytologicznym takie zmiany opisuje się jako zmiany dysplastyczne małego lub dużego stopnia (LGSIL/HGSIL). Jeśli na podłożu zmiany dysplastycznej rozwinie się rak, początkowo będzie on ograniczony do nabłonka szyjki lub gruczołów produkujących śluz szyjkowy (rak in situ). Nowotwór nieleczony może przybrać postać inwazyjną - komórki nowotworowe mogą naciekać inne tkanki szyjki macicy i dawać przerzuty do innych narządów.

Około 80-90% złośliwych nowotworów szyjki macicy to raki płaskonabłonkowe, rozwijające się z komórek nabłonka płaskiego, który pokrywa zewnętrzną część szyjki. Większość pozostałych to gruczolakoraki, rozwijające się z komórek gruczołów produkujących śluz szyjkowy, które położone są w kanale szyjki. Nieliczne raki szyjki składają się z obu typów komórek.

Wcześnie wykryty rak szyjki, zwłaszcza w przypadku raka śródnabłonkowego lub wczesnych form inwazyjnych, z reguły jest łatwo wyleczalny, jednak nowotwór nieleczony prawie w każdym przypadku prowadzi do śmierci. Jeśli rak szyjki rozwija się odpowiednio długo, może naciekać pozostałą część macicy, pęcherz moczowy, odbytnicę i ścianę jamy brzusznej. Wreszcie dociera do węzłów chłonnych i daje przerzuty. Komórki raka szyjki mogą atakować inne narządy w całym organizmie.

W Stanach Zjednoczonych inwazyjny rak szyjki macicy był kiedyś powszechnie występującą chorobą. Od czasu wprowadzenia badania cytologicznego, czyli badania przesiewowego, które pozwala wykryć raka szyjki i stany przedrakowe, częstość występowania tej choroby w Stanach Zjednoczonych i innych krajach rozwiniętych spadła nawet o 70%. Jednak w krajach rozwijających się, które nie prowadzą badań przesiewowych, rak szyjki macicy jest wciąż poważnym problemem. Na świecie rak szyjki macicy jest wciąż drugim pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym u kobiet (po raku piersi).