Niedokrwistość to stan, w którym poziom hemoglobiny (znajdującej się w czerwonych krwinkach) spada poniżej normy. Hemoglobina jest niezbędna w procesie rozprowadzania i dostarczania tlenu w organizmie. Znanych jest wiele rodzajów niedokrwistości, jednak tu ograniczymy się do tych najczęściej występujących.

Niedobór żelaza i witamin
Niedokrwistość z niedoboru żelaza występuje najczęściej i zazwyczaj spowodowana jest utratą krwi. U kobiet braki żelaza mogą być powodowane obfitymi miesiączkami, natomiast u starszych kobiet i mężczyzn krwawienie jest zazwyczaj wynikiem choroby jelit. Dzieci oraz kobiety w ciąży mają większe zapotrzebowanie na żelazo, a przyczyną niedoboru może być dieta uboga w żelazo. Braki żelaza mogą również wystąpić u osób stosujących radykalną dietę. Leczenie niedoborów polega zwykle na suplementacji żelaza. U starszych kobiet oraz u mężczyzn zazwyczaj wykonuje się dalsze badania, aby ustalić przyczynę nienormalnej utraty krwi.

Do niedoboru żelaza często dochodzi u kobiet ciężarnych i karmiących, ze względu na zapotrzebowanie rozwijającego się płodu i niemowlęcia. Brak żelaza może być przyczyną niskiej masy urodzeniowej noworodka oraz prowadzić do przedwczesnego porodu. Aby zapobiec tego typu powikłaniom, przed zajściem w ciążę oraz w jej trakcie kobietom rutynowo podaje się preparaty żelaza. Ubogie w żelazo mleko matki może również prowadzić do rozwoju niedokrwistości z niedoboru żelaza u noworodka.

Badania krwi mogą wykazać prawidłowy lub niski poziom hemoglobiny, obniżony poziom żelaza, niski poziom ferrytyny oraz nieprawidłowe wskaźniki krwinek czerwonych. Wynik badania całkowitej zdolności wiązania żelaza (TIBC) lub transferyny jest zazwyczaj podwyższony. O ile w organizmie nie występuje infekcja ani stan zapalny, oznaczenie ferrytyny uważa się za najbardziej swoiste badanie w kierunku niedokrwistości z niedoboru żelaza.

Niedobór witaminy B12 występuje rzadziej niż niedobór żelaza i zazwyczaj nie wywołują go braki witaminy B12 w diecie. Najpowszechniejszą przyczyną niedoboru jest niedokrwistość złośliwa. Jest to choroba, w której organizm przestaje wytwarzać substancję zwaną czynnikiem wewnętrznym, która jest niezbędna dla wchłaniania witaminy B12 ze spożywanych pokarmów. Niedobór witaminy B12 może powodować uszkodzenie nerwów, skutkujące drętwieniem i mrowieniem dłoni i stóp. Poziom hemoglobiny jest w tym wypadku niski, a czerwone krwinki mają nieprawidłowo duże rozmiary.

Niedobór kwasu foliowego może powodować takie same zmiany hemoglobiny i wskaźników czerwonokrwinkowych, co braki witaminy B12. Kwas foliowy znajduje się w wielu pokarmach, szczególnie w zielonych warzywach liściastych. Niedobór kwasu foliowego może wystąpić w trakcie ciąży, z uwagi na zwiększone zapotrzebowanie organizmu na foliany w tym okresie. Jest to szczególnie niebezpieczne, ponieważ niedobór taki może spowodować zaburzenia rozwoju mózgu oraz rdzenia kręgowego dziecka. Dlatego też u kobiet ciężarnych zazwyczaj stosuje się suplementację kwasu foliowego.