Oznaczenie cholesterolu: czy konieczne jest pobieranie krwi na czczo?


W czasopismach European Heart Journal i Clinical Chemistry opublikowano nowe wytyczne, według których pobranie krwi od pacjenta do oznaczenia stężenia  cholesterolu nie musi odbywać się na czczo. Zalecenia przyjęły formę wspólnego oświadczenia Europejskiego Towarzystwa Miażdżycowego oraz Europejskiej Federacji Medycyny Laboratoryjnej. Żadna z instytucji amerykańskich nie opublikowała dotychczas wytycznych zalecających taką zmianę. 

Stężenie cholesterolu we krwi, w tym cholesterolu całkowitegoLDL ("złego") i HDL ("dobrego"), jak również triglicerydów, oznacza się w celu oceny ryzyka wystąpienia epizodu sercowo-naczyniowego, takiego jak atak serca. Od dawna uważa się, że powtrzymanie się od spożywania posiłków przez 9-12 godzin  przed oznaczeniem stężenia cholesterolu w ramach  profilu lipidowego pozwala uzyskać dokładniejsze wyniki i, według wytycznych opublikowanych w 2013 roku w USA, jest preferowanym sposobem przygotowania pacjenta do badania.

Nowe wytyczne europejskie opracowano w oparciu o wiele opublikowanych badań opisujących oznaczanie stężenia cholesterolu u ponad 300 000 pacjentów, którzy przed pobraniem krwi nie pozostawali na czczo. Badania wykazały, że ryzyko wystąpienia epizodów sercowo-naczyniowych oceniono tak samo dobrze, lub nawet lepiej niż u pacjentów, którzy nie spożywali posiłków przez kilka godzin przed pobraniem krwi. 

Dla wielu pacjentów, szczególnie osób starszych, dzieci i chorych na cukrzycę, brak możliwości spożycia posiłku może być kłopotliwy. Niektórzy pacjenci po prostu zapominają o tym i muszą potem przekładać datę wykonania badań. Z kolei inni odkładają wykonanie badań, aby nie musieć powstrzymywać się od jedzenia przez wiele godzin przed pobraniem krwi. 

Według nowych wytycznych europejskich, aby ułatwić pacjentom wykonanie zleconych badań, nie powinno się wymagać pobierania krwi na czczo. Jednak, jeżeli wynik oznaczenia triglicerydów u pacjenta przekracza 5 mmol/l (440 mg/dl), profil lipidowy należy powtórzyć na czczo.

W informacji prasowej dotyczącej nowych zaleceń, ich główny autor, prof. Borge Nordestgaard z Wydziału Medycyny Klinicznej Uniwersytetu w Kopenhadze powiedział:

- Mamy nadzieję, że oznaczanie cholesterolu u pacjentów niepozostających na czczo zmniejszy globalne ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i przedwczesnych zgonów. Podobne zalecenia obowiązują w Danii od roku 2009.

Dotychczas w Stanach Zjednoczonych nie wydano zaleceń zezwalających na spożywanie posiłków przed  pobieraniem krwi do oznaczeń cholesterolu. Uzyskane wartości zazwyczaj porównuje się do wartości odcięcia ustalonych w oparciu o dane z badań przeprowadzonych u  pacjentów na czczo. Sytuacja ta może ulec zmianie z czasem, ponieważ coraz częściej badania wykonuje się u pacjentów niepozostających na czczo, a wyniki tych badań posłużą do aktualizacji wytycznych.   

- Podczas kolejnej aktualizacji wytycznych uwzględnimy nowe okoliczności, które przemawiają za zmianą tej sytuacji w USA - powiedział dr Robert Eckel, były przewodniczący Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Nie wiadomo, kiedy rekomendacje w Stanach Zjednoczonych ulegną zmianie.

– Wytyczne są poddawane regularnej weryfikacji. Oczekujemy, że uwzględnione zostaną nowe informacje dotyczące braku konieczności pozostawania na czczo przed badaniem – mówi dr Philip Greenland, członek Amerykańskiego Kolegium Kardiologii i Sekcji Zapobiegania Chorobom Sercowo-Naczyniowym.

– Możliwe, że dojdzie do kolejnej aktualizacji zaleceń, których ostatnia aktualizacja miała miejsce w roku 2013.

Do czasu zmiany wytycznych w USA, przed pobraniem krwi w celu oznaczenia stężenia cholesterolu, osoby dorosłe powinny przestrzegać zaleceń przekazanych przez lekarza prowadzącego i poinformować osobę pobierającą krew o czasie ostatnio spożytego posiłku.


 

Strony powiązane

Na stronie

TestyRyzyko chorób sercowo-naczyniowych, Profil LipidowyCholesterol
Choroby: Choroby serca


 

Materiały źródłowe

UWAGA: Artykuł powstał w oparciu o badania wykorzystujące zacytowane źródła oraz wspólne doświadczenia członków Komitetu Konsultacyjnego Lab Tests Online. Artykuł podlega okresowej ocenie Komitetu Konsultacyjnego oraz aktualizacjom. Materiały źródłowe dodane w zaktualizowanych wersjach zostaną odpowiednio oznaczone. Aby zapoznać się z nimi należy skopiować podany link i wkleić go do przeglądarki internetowej. 

 (April 27, 2016) No Need to Fast Before a Cholesterol Test. Science Daily. Artykuł dostępny online na stronie https://www.sciencedaily.com/releases/2016/04/160427080722.htm. Dostęp 26 maja 2016.

April 26, 2016) Nordestgaard B, et al. Fasting is not routinely required for determination of a lipid profile: clinical and laboratory implications including flagging at desirable concentration cut-points—a joint consensus statement from the European Atherosclerosis Society and European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine. European Heart Journal. Artykuł dostępny online na stronie http://eurheartj.oxfordjournals.org/content/early/2016/04/22/eurheartj.ehw152 and Clinical Chemistry 2016 May 27. pii: clinchem.2016.258897. [Epub ahead of print] at http://www.clinchem.org/content/early/2016/05/26/clinchem.2016.258897.long. Dostęp 8 czerwca 2016.

(April 27, 2016) Mora S. Nonfasting for Routine Lipid Testing. JAMA Internal Medicine. Artykuł dostępny online na stronie http://archinte.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=2518766. Dostęp 26 maja 2016.

(May 24, 2016) Rabin, Roni Caryn. Ask Well: Should You Fast Before a Cholesterol Test? New York Times. Available online at http://well.blogs.nytimes.com/2016/05/24/ask-well-should-you-fast-before-a-cholesterol-test/. Dostęp 26 maja 2016.

(April 27, 2016) European Atherosclerosis Society. Press release. A joint consensus statement from the European Atherosclerosis Society and European Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine. Artykuł dostępny online na stronie https://c.ymcdn.com/sites/www.eas-society.org/resource/resmgr/Publications/Press_release_Joint_EAS-EFLM.pdf. Dostęp 26 maja 2105.

April 29, 2016) Skerrett, Patrick. New Guidelines Simplify Cholesterol Tests. No Fasting Needed. Stat. Artykuł dostępny online na stronie https://www.statnews.com/2016/04/29/fasting-cholesterol-testing/. Dostęp 26 maja 2016.

(1 czerwca 2016) Wywiad telefoniczny z dr Robert Eckel, Charles A. Boettcher Endowed Chair in Atherosclerosis; Professor of Medicine - Division of Endocrinology, Metabolism and Diabetes, and Cardiology; Professor of Physiology and Biophysics Program Director, Adult General Clinical Research Center; American Heart Association president 2005-06.

(1 czerwca 2016) Korespondencja e-mail z dr Philip Greenland, FACC, członkiem American College of Cardiology Prevention of Cardiovascular Disease Section Council.


Treść tego artykułu była ostatnio modyfikowana 10.07.2017

This website is certified by Health On the Net Foundation. Click to verify. This site complies with the HONcode standard for trustworthy health information:
verify here.